İSPANYA İÇ SAVAŞINDA
“ENDÜLÜS'TE RAKS “
Hasan Gürkan
Sanat tarihçisi Patricia Failing şöyle diyor mesela: “Guernica’da
yer alan at ve boğa İspanyol kültürünün çok önemli iki unsurudur.
Picasso bu iki hayvanı resimlerinden farklı anlamlara gelecek
şekilde kullanmıştır. Bu da boğa ve atın Guernica resmi bağlamında
ne anlama geldiğini anlamayı oldukça zor hale getiriyor.”
İspanya İç Savaşı, 17 Temmuz 1936- 1939 yılları arasında İspanya’da
karşılıklı memnuniyetsizliklerin sebep olduğu cumhuriyetçi ve milliyetçi
taraflar arasında çıkan iç savaştır. 16 Temmuz 1936 tarihinde General
Mola, General Goded ve General Francisco Franco “Cumhuriyetçi Halk
Cephesi” yönetimine karşı isyan başlatmasıyla başlayan iç savaş 3 yıl
sürmüştür ve bilançosu çok ağır olmuştur. 600.000 insan hayatını
kaybetmiştir.”
“Franco ve destekçileri, Afrika’da bulunan ordular ve asillerle birleşmiş,
Almanya’nın da desteğini alarak ile İspanya’ya geçmişlerdir.”
“Bunun üzerine Fransa ile İngiltere’den yardım isteyen cumhuriyetçilerin
beklentisi gerçekleşmemiş olumsuz cevap almışlardır”
“Almanya’da Hitler, Franco’nun emrine savaşmak için uçak filoları
göndermiştir. Ayrıca 200.000 kişiyi aşan Alman, Arap ve İtalyan orduları
isyan bölgesine milliyetçilere destek olmak amacıyla gitmişlerdir.”
“Anorko sendikalistler sendikaları, Ortodoks Komünistler, Demokratik
Cumhuriyeti, Sosyalistler savaşmayı, Goşistler gerillalara, Troçkistler ise
1917 ruhunu savunmuşlardır. Anlaşıldığı gibi ispanyanın müttefikleri tek
vücut olamamışlardır.
Fakat her şeye rağmen bu mücadelede faşizme karşı büyük bir savaş
verilmiştir. Dış devletler ise cumhuriyetçilere yardım etmeyip faşizm
liderlerinin katliamına ses çıkartmamışlardır “
“Milliyetçiliğe karşı olan toplam 35.000 Alman, İtalyan ve Orta Avrupalı
yardıma koşmuş ve istilacı devletlere karşı cumhuriyetçi İspanyanın safında
savaşmışlardır. 1938 yılının son günlerinde bu halk kitlesi İspanya’dan
ayrılmışlardır.”
“Mayıs 1939 yılında cumhuriyetçilerin direnişi sona ermiş ve savaşın galibi
milliyetçiler olmuştur. Bu zaferin hemen ardından İspanya Cumhuriyeti’nin
yerini İspanya Krallığı almıştır. Francisco Franco, Bahamonde galibiyetinin
ardından tam 36 yıl İspanya’yı diktatörlük ve faşizmle yönetmiştir. Aynı
zamanda kendi yaptığı katliamlar ve insan onuruna aykırı ittifaklar
nedeniyle tarihin en sevilmeyen devlet adamlarından biri olmuştur. “
Yahya Kemal Beyatlı İspanya İç Savaşı sırasında Madrit
Büyükelçisidir. Korktuğu için Madrid'e gitmez. Büyükelçilik görevini
Paris’ten yürütür.(Nasıl yürütüyorsa!) Ve binlerce cumhuriyetçinin,
devrimcinin faşist saldırıda canını kaybettiği savaşta Yahya Kemal bey,
Endülüs’te Raks: şiirini yazar:
“Zil, şal ve gül /Bu bahçede raksın bütün hızı, bütün hızı
Şevk akşamında Endülüs/Üç defa kırmızı
Aşkın sihirli şarkısı yüzlerce dildedir
İspanya neşesiyle bu akşam bu zildedir.(...)”
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder