17 Eylül 2023 Pazar

 

İSPANYA İÇ SAVAŞINDA

“ENDÜLÜS'TE RAKS “

Hasan Gürkan




    Sanat tarihçisi Patricia Failing şöyle diyor mesela: “Guernica’da

 yer  alan at ve boğa İspanyol kültürünün çok önemli iki unsurudur.

 Picasso bu iki hayvanı resimlerinden farklı anlamlara gelecek

 şekilde kullanmıştır. Bu da boğa ve atın Guernica resmi bağlamında

 ne anlama geldiğini anlamayı oldukça zor hale getiriyor.”

    İspanya İç Savaşı, 17 Temmuz 1936- 1939 yılları arasında İspanya’da

 karşılıklı memnuniyetsizliklerin sebep olduğu cumhuriyetçi ve milliyetçi

 taraflar arasında çıkan iç savaştır. 16 Temmuz 1936 tarihinde General

 Mola, General Goded ve General Francisco Franco “Cumhuriyetçi Halk

 Cephesi” yönetimine karşı isyan başlatmasıyla başlayan iç savaş 3 yıl

 sürmüştür ve bilançosu çok ağır olmuştur. 600.000 insan hayatını

 kaybetmiştir.”



    “Franco ve destekçileri, Afrika’da bulunan ordular ve asillerle birleşmiş,

 Almanya’nın da desteğini alarak ile İspanya’ya geçmişlerdir.”

    “Bunun üzerine Fransa ile İngiltere’den yardım isteyen cumhuriyetçilerin

 beklentisi gerçekleşmemiş olumsuz cevap almışlardır”



    “Almanya’da Hitler, Franco’nun emrine savaşmak için uçak filoları

 göndermiştir. Ayrıca 200.000 kişiyi aşan Alman, Arap ve İtalyan orduları

 isyan bölgesine milliyetçilere destek olmak amacıyla gitmişlerdir.”

    “Anorko sendikalistler sendikaları, Ortodoks Komünistler, Demokratik

 Cumhuriyeti, Sosyalistler savaşmayı, Goşistler gerillalara, Troçkistler ise

 1917 ruhunu savunmuşlardır. Anlaşıldığı gibi ispanyanın müttefikleri tek

 vücut olamamışlardır.

    Fakat her şeye rağmen bu mücadelede faşizme karşı büyük bir savaş

 verilmiştir. Dış devletler ise cumhuriyetçilere yardım etmeyip faşizm

 liderlerinin katliamına ses çıkartmamışlardır “

    “Milliyetçiliğe karşı olan toplam 35.000 Alman, İtalyan ve Orta Avrupalı

 yardıma koşmuş ve istilacı devletlere karşı cumhuriyetçi İspanyanın safında

 savaşmışlardır. 1938 yılının son günlerinde bu halk kitlesi İspanya’dan

 ayrılmışlardır.”

    “Mayıs 1939 yılında cumhuriyetçilerin direnişi sona ermiş ve savaşın galibi

 milliyetçiler olmuştur. Bu zaferin hemen ardından İspanya Cumhuriyeti’nin

 yerini İspanya Krallığı almıştır. Francisco Franco, Bahamonde galibiyetinin

 ardından tam 36 yıl İspanya’yı diktatörlük ve faşizmle yönetmiştir. Aynı

 zamanda kendi yaptığı katliamlar ve insan onuruna aykırı ittifaklar

 nedeniyle tarihin en sevilmeyen devlet adamlarından biri olmuştur. “



     Yahya Kemal Beyatlı İspanya İç Savaşı sırasında Madrit

 Büyükelçisidir. Korktuğu için Madrid'e gitmez. Büyükelçilik görevini

 Paris’ten  yürütür.(Nasıl yürütüyorsa!) Ve binlerce cumhuriyetçinin,

 devrimcinin faşist  saldırıda canını kaybettiği savaşta Yahya Kemal bey,

 Endülüs’te Raks: şiirini  yazar:

“Zil, şal ve gül /Bu bahçede raksın bütün hızı, bütün hızı

Şevk akşamında Endülüs/Üç defa kırmızı

Aşkın sihirli şarkısı yüzlerce dildedir

İspanya neşesiyle bu akşam bu zildedir.(...)”



Hiç yorum yok:

Yorum Gönder