30 Mayıs 2013 Perşembe


DEDEM:
HACIHASANLARIN HASAN EFENDİ

Hasan Gürkan 

Küçük silik, berbat bir vesikalık, elimizde bulunan tek fotoğrafıydı. Babam tapu kayıtlarından sökmüş. Bilgisayar yardımıyla “anlaşılır” hale getirebildik.
Hasan dedem.
Onu sadece anlatılanlardan tanıyorum. Kasabada bir bakkal dükkanı var, ama aile daha çok Şahmelik köyündeki tarlaların geliriyle geçiniyor. Dükkânın üstü mescit. Ulu cami yakın  olmasına rağmen babası, belki de  dedesi çarşı esnafına kolaylık olsun diye bağışlamış.Eğitimi medrese .Sesi güzel,hafız.Yani Kuranı ezbere okuyor.Ailenin Şahmelik köyünden ne zaman ve hangi sebeple  göçtüğünü bilmiyorum, hangi Hasanın hacıya gidip hacı hasanlar lakabını aldığımızı da. Köyde çiftçilik yapmamışlar. Dedelerim müderrismiş zamanın üniversitesinde öğretmen. 

Hasan dedem evde, çevresinde ve kasabada ciddiyetiyle tanınıyor. Babam “isteklerimi doğrudan yüzüne söylemeye çekinirdim. Anneme söylerdim o da babama iletirdi” derdi. Yüzü gülmezdi diyorlar. Oysa bu fotoğrafta dikkatli bakıldığında bir gülümseme gizli

Humba Dedemle yaşıt. 1304’lü.Askerlikte acemiliklerinde “Ayşe Kadın Kışlası”nda beraberlermiş. Kışla Bulgaristan’da bir yerde olmalı. Aklımda Gümülcüne diye kalmış. 

Beş vakit namazında ve akşamcı..Sabah evden çıkarken yelek cebine kuru ev ekmeği kabuğu sokuşturmuşsa bu,dükkanda  tezgah altı gündüz rakısına meze anlamına geliyor.Akşam namazından sonra eve geldiğinde babaannem çilingir sofrasını hacı hasanlar evinin ikinci kat verandasına hazırlamış oluyor.Hasan efendi iki kadeh aperatiften sonra aşağıya aileyle birlikte akşam yemeğine iniyor.Sofrada Babaannem.Emine nine (babaannemin annesi) ve belden aşağısı felçli Züleyha teyze (babamın teyzesi) var.Hasan Efendi kimi akşamlar içkiye yatsı namazından sonra bir ahbabın evindeki sohbette devam ediyor. 

Pek çok çocuğu ya doğumdan hemen sonra, yahut birkaç aylıkken ölmüş.”Yalnız Salim kardeşim iki yaşına kadar yaşadı. Çok güzel bir çocuktu “ diye anlatırdı babam. Çocuklarının peş peşe ölmesinin Hasan Efendinin ruhunda ne gibi fırtınalara yol açtığını bilmiyoruz. Babaannemin tesellisi çocuk ölümlerinin şehit ölümleri olduğu, ölen çocuklarının hepsinin doğrudan cennete gittikleri yolundaydı. 

Babam son mohikan. Dedem onu da kaybetmekten korkuyor. El bebek gül bebek büyütülüyor, Sokağı, oyunu,kavgayı tanımıyor.Kasabada herhangi biri çocuğunun üstüne çok düşerse “Hacasannan Essan mı bu!” diyorlar.Okumaya gitmesine,aileden uzaklaşmasına izin verilmiyor.
 
Dedem fotoğrafı çektirdiğinde kırklı yaşlarda olmalı. Kaytan bıyıkları siyah. Saçları tıraşlı.O devirde erkekler “karı gibi” saç uzatmıyor.Nasıl çocuklarının kan uyuşmazlığından öldüğünü bilmiyorsa,kendini ölüme götürecek hastalığının akciğer kanseri olduğunu da bilmiyor.Gırtlak veremi  sanıyor.Babamı onbeş yaşında yetim bırakıyor.

17 Mayıs 2013 Cuma


BARIŞ SÜRECİNDE OKUNACAK EN GÜZEL KİTAPLARDAN BİRİ:
BİR DİL NİYE KANAR? – MUHSİN KIZILKAYA
“Ahmet abi,güzelim,bir mendil niye kanar /diş değil,tırnak değil/bir mendil niye kanar/mendilimde kan sesleri”(1)

DOSTUNA YARASINI GÖSTERİR GİBİ
“Bir kimliğin, dilin, ’öteki’ sayılmanın yaralarından bahsederken, tepkisel bir ötekileştirmenin, hesap sormanın, suçlamanın, mağduriyetin üslubuna kapılmamak herhalde çok zordur.
Bu zorluğun üstesinden gelebilmek; ancak ve sadece paylaşımcı bir dille, okuyanı ortak eden bir anlatımla mümkündür. Muhsin Kızılkaya’nın ‘Kürt Sorun’umuza odaklanmış yazılarında başardığı her şeyden önce budur.
Dostuna yarasını gösterir gibi”(2)

HALKLARIN SEVGİLİLİĞİNE
 “Muhsin Kızılkaya, Bir Dil Niye Kanar’da, bir kafese kapatılıp üstü örtülmüş Kürtçe’nin hikâyesini anlatıyor.Çocukluğundan bu yana belleğinin biriktirdiği anlatıları,masalları,sesleri,kokuları,görüntüleri,hayatının dönemeçleri üzerinden aktarıyor:’okul dili’yle ‘ev dili’ arasında gidiş gelişleri,Hakkari’den İstanbul’a ve İsveç’e uzanan yolculuğu,gazeteciliği,çevirmenliği…Kızılkaya’nın yaşamıyla ‘dili’ ni sarmalayan Bir Dil Niye Kanar?;Ehmede Xani’den,Cegerxwin’e,Celadet Bedirxan’dan Bediüzzaman’a,Mehmed Uzun’dan Musa Anter’e,Yılmaz Güney’den daha nicelerine uzanan bir saygı duruşu niteliğinde…’Halkların Kardeşliğine’ değil,bundan böyle ‘halkların sevgiliğine ‘davet eden etkileyici bir kitap.”(3)
-Bir Dil Niye Kanar? Muhsin Kızılkaya,İletişim Yayınları
(1)Edip Cansever
(2)Ömer Laçiner
(3)Arka kapak yazısı

Kitapları
     .Eski Zaman Eşkıyaları (Sel yayıncılık)
        .Dünden Yarına Kürtler (H. Nebilerle birlikte) (Yurt Yayınları)
  • Ben Hala Annemin Dilini Kullanamıyorum (Parantez Yayınları)
  • İyi Hal Kağıdı (Parantez yayınları)
  • Bende Mahfuz Fotoğraflar (İletişim yayınları)
  • Kayıp Diwan (İletişim yayınları)
  • Gölgeler Çabuk Ölür (İletişim yayınları)
  • Yılmaz (Yılmaz Erdoğan'ının 34 yıllık yaşamını anlattığı kitaptır.) (Sel Yayıncılık)
  • Sürgün, Göç ve Ölüm (Modern Kürt Edebiyatından Seçme Hikayeler) (İletişim yayınları)
  • Kuyruktan Uyruğa (Sel Yayıncılık)
  • Sen û Ben, Anılarla Mehmed Uzun'un Hayatı (İthaki Yayınları)
  • Bir Dil Niye Kanar? (İletişim Yayınları)
  • Açlığın Sofrasında (İletişim Yayınları)
Çevirileri

Kürtçeden Türkçeye çevirileri;
  • Yitik Bir Aşkın Gölgesinde (roman, Mehmed Uzun) (İthaki Yayınları)
  • Kader Kuyusu (roman, Mehmed Uzun) (İthaki Yayınları)
  • Aşk Gibi Aydınlık Ölüm Gibi Karanlık (roman, Mehmed Uzun) (İthaki Yayınları)
  • Dicle'nin Yakarışı (roman, Mehmed Uzun) (İthaki Yayınları)
  • Dicle'nin Sürgünleri (roman, Mehmed Uzun) (İthaki Yayınları)
  • Bir Romanın Hatıra Defteri (günlük, Mehmed Uzun) (İthaki Yayınları)
  • Geç Bir Sonbahardı (roman, Firat Ceweri) (İthaki Yayınları)
  • "Tanrı Oku Dedi Yaz Demedi" (Hikayeler, Hesenê Metê) (Avesta Yayınları)
  • Ecini Labirenti (roman, Hesenê Metê) (Sel Yayıncılık)
  • Birini Öldüreceğim (roman, Firat Cewerî) (İthaki Yayınları)
  • Günah (roman, Hesenê Metê) (İthaki Yayınları)
  • "Hadım" (roman, Selahattin Bulut) )İthaki Yayınları)
  • "Mir'e Mektup (roman, Jan Dost) İthaki Yayınları