10 Ekim 2023 Salı

NİLGÜN MARMARA

İNTİHAR MEKTUBU

VE İKİ ŞİİRİ

“13 Ekim 1987 Salı

Sevgilim
Her gün kötücül bir düşü kurmak ve onu taşımak artık kılgıyı gerektiriyor. Sana böyle bir yük bırakmak istemezdim ama sen akıllı ve güçlüsün, çabuk unutursun.

Bu durumdan kimse kimseyi ya da kendini suçlu, sorumlu saymasın, çünkü suç yok. Yalnızca ırmağın akışına bir müdahele söz konusu!

Her anın niye’sini sorgulayan bir varlığın saygısızlığını yok etmek için kararlaştırılmış bir eylem bu! Çocukluğun kendini saf bir akışına bırakması ne güzeldi. Yiten bu işte! Bu tükenişle hiçbir yeni yaşama başlanamaz, bu nedenle tüm sevdiklerime elveda diyorum. Ben’i bağışlayın! Bunu en çok annemden, babamdan ve Kağan senden diliyorum. Dostlarımdan da!

Nilgün Marmara Önal
Seni hep sevdim Kağan!
Hoşçakalın!

1 Cenaze töreni istemiyorum, mümkünse yakınız lütfen!
2 Kuşlar ölünceye kadar iyi bakınız onlara.
3 Sahneden çekilirken yaşamıma karışmış herkesi selamlıyorum.
4 Kağan arzu ederse ileride, daktiloya çekilmiş şiirleri bastırabilirsin”

Kuğu Ezgisi

yalpalayan hayatımın kara çarşaflı
bekçi gizleri.,

Ne zamandır ertelediğim her acı,
Çıt çıkarıyor artık, başlıyor yeni bir ezgi,
-bu şiir -
Sendelerken yaşamım ve bilinmez yönlerim,
Dost kalmak zorunda bana ve
S
izlere!

Çünkü saldırgan olandan kopmuştur o
uykusunu bölen derin arzudan.
Büyüsünü bir içtenlikten alırsa
Kendi saf şiddetini yaşar artık,
-bu şiir -
Kuramadığım güzelliklerin sessiz görünümü,

ulaşılamayanın boyun eğen yansısı,
evda ile seslenir sizlere!

Tomorrow Will be Another Day

Belki ona gideriz yarın,
Belleksiz sevgiliye,
Poplin elli korkak çocuğ-
Duyarlığı, unutkanlığının kanı
anaya-
Ona belki gideriz yarın,
Gören gözlü kör güzele,
Çılgın gülüşlü bebeğe,
Yüreği, sızlanan ruhunun göğü
Yavrucağa-
Yarın gideriz belki ona,
Unutuşun türküsü, bekleyiş
Tortusunda,
Esnek kokulu çiçeğe,
Kaynak bakışlı Venüs'e-

Ya nasıl dönüş sonra?






 

8 Ekim 2023 Pazar

 

NİLGÜN MARMARA

HAYATI SANATI

                                     Nilgün Marmara   

Nilgün Marmara Kimdir?

Nilgün Marmara 13 Şubat 1958 yılında İstanbul’da dünyaya gelmiştir. Balkan göçmeni bir ailenin kızı olan Nilgün Marmara evlerinde kocaman bir kütüphane ve Schubert ninnileri ile büyüdü.

Ortaokul ve lise öğrenimini Maarif Kız kolejinde ve Anadolu lisesinde tamamlandı. Boğaziçi Üniversitesi Batı Dilleri ve Edebiyatları bölümünde okudu.

Dış dünyası ve iç dünyası birbirinin zıttı olan iki farklı karaktere sahipti. Nilgün Marmara’nın üniversitede tez çalışması Slyvia Plath’ın şairliğinin intiharı bağlamında analizi isimli teziydi.

                                         Slyvia Plath

Büyük şairin düşüncüleri Nilgün Marmara’nın içinde özel bir yer edindi. Şiirlerinden çeviriler yaptı. Yaşama karşı ölüm temalı şiirler yazmaya başladı. Her kelimesi ayrı ayrı intihar kokuyordu.,


Nilgün Marmara’nın Edebi Yaşamı


Nilgün Marmara yazdığı şiirleri dergilerde yayınlanmaya başladı. Bitirme tezini bitirdi ve Nilgün’ün hayatında artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacaktı.

                                   Nilgün'ün eşi Kağan Önal

Nilgün Marmara 1982 yılında Kağan Önal ile evlendi. Evleri güzel şairlerin uğrak yeri olmuştur. Ece Ayhan, Edip Cansever, Cemal Süreya, Küçük İskender, İlhan Berk,Tomris Uyar, Cezmi Ersöz gibi büyük edebiyatçılar ev toplantılarında bir araya geliyordu. Nilgün bu toplantılarda içine çöreklenmiş acı ve yalnızlığı biraz da olsa unutuyordu. 

Nilgün Marmara kocasının işi nedeni ile bir süreliğine Libya’ya taşındı. Ülkenin rejimi Nilgün’ün ruhunu daha fazla boğmaya başladı. Türkiye’ye geri döndüler.

Türkiye dönüşünde psikiyatr ile görüşmeye başladı. Manik depresyon teşhisi konuldu. Her gittiği doktor yazmaya ve okumaya ara vermesini önerdi. 

13 Ekim 1987’de intihar etti. Ölmeden kısa süre önce eşine tüm yazdıklarını vermişti. Eşine verdiği yazmaları Daktiloya Çekilmiş Şiirler ve Metinler olarak iki ayrı kitap şeklinde basılmıştır.

5 Ekim 2023 Perşembe

 CUMHURİYETİN TÜRKLEŞTİRME POLİTİKASI,

DEĞİŞTİRİLEN YER ADLARI    

Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi,2000, 10



    Ülkemizde elli yılı aşan bir süreden bu yana yer adlarının değiştirilmesi işlemleri yapılmaktadır. Bu süre içerisinde yaklaşık 28 bin kadar yerleşme adı değiştirilmiştir. Bunların 12 binden fazlası ise köy adlarıdır. Köylerin bir kısmının adları Türkçe olmasına rağmen, çeşitli sebeplerle değiştirilmiştir. Bu tür değiştirmeler tüm yurt sathına yayılmış durumdadır. İsmi değiştirilen köylerin ülkedeki dağılışında en fazla dikkat çeken özellik Doğu Karadeniz, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu’da sayılarındaki artış ve yoğunlaşmadır. Bu alan içinde yer alan köylerin tamamına yakın bir kısmının ismi Türkçe olmadığı için değiştirilmiştir.

    Yerleşmelerin bazılarının isim değişiklikleri üzerinden onlarca yıl geçmiş olmasına rağmen, yöre halkı hâlâ eski isimleri kullanmayı tercih etmektedir. Eski isimlerin kullanımdaki bu süreklilik özellikle aile içinde kullanılan dil özellikleri ile ilgili olmalıdır. Ancak eski isimlerin kullanımında genç insanlar göz önüne alındığında belirgin azalmalar dikkati çekmektedir. Bu durum en az birkaç on yıl daha eski isimlerin kullanımının süreceğinin göstergesidir. Diğer taraftan isim değişikliği işlemleri sadece yazı diline dönüştürme gayretiyle birkaç harfin değiştirilmesinden ibaret olanlar ise hiçbir zaman, resmi işlemler dışında, yeni şekilleriyle kullanılmayacaklardır.


Değiştirilen köy adları içerisinde diğer bir bölümü de

 Türkçe olmadığı için değiştirilen isimler oluşturmaktadır. 

 Anadolu'da Arapça, Farsça, Kürtçe, Lazca, Rumca, Ermenice, 

Gürcüce Çerkezce vb. gibi dillerde adlandırılan

pek çok köyün ve yer adının olması normaldir. Türkçe bir anlam

 ifade etmeyen köy adları ile Arapça yahut Farsça kökü, eki olan

 isimler de değiştirilmiş, bunlara yeni adlar verilmiştir. Ancak bu

 değiştirme işlemlerinde de her zaman isabetli olunduğunu söylemek

 zordur, çünkü bazı hatalar yapılmıştır. İsim değiştirme çalışmaları

 sırasında eski adı anımsatacak yenileştirmeler ile değiştirilecek

 ismin Türkçe anlamlarının verilmemesine dikkat edilmesi prensip

 olarak belirlenmiş olmasına rağmen (İçişleri Bakanlığı 1963) bazı

 isim değiştirmelerde buna her zaman ve her yerde uyulmadığı

 dikkati çekmektedir. Örneğin Çinciva / Şenyuva (Rize), Sehrince /

 Serince (Urfa), Pervana / Pervane (Trabzon), Sakarsu / Şekersu

 (Trabzon), Melikşe / Melikşah (Trabzon) örneklerinde olduğu gibi

 kimi köylere eski isimlerini unutturmayacak kadar benzerleri

 verilmiştir. Şemsi / Güneşli (Siirt), Telhınta / Buğdaytepe (Urfa),

 Telanbar / Anbartepe (Urfa), Telseyif / Kılıçlı (Urfa), Tilesvet /

 Karatepe (Urfa), Kebirkazani / Büyükkazanlı (Urfa), Telşair /

 Arpatepe (Mardin) örneklerinde olduğu gibi bazılarında ise eski

 adlar hemen tümüyle tercüme yapılarak değiştirilmiştir.

Konuya ilişkin olarak hazırlanan harita incelendiğinde (Bkz. Şekil:

 1) dikkati çeken temel özellik, isimleri değiştirilen köylerin tüm

 ülke sathına yayılmış durumda oluşudur. Ancak bu yayılma eşit bir

 düzende değildir. Kabaca düşünülürse Karadeniz, Güneydoğu

 Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgeleri’nde diğer bölgelere oranla bir

 yoğunlaşmanın olduğu hemen dikkati çekmektedir. İsmi değiştirilen

 köylerin yoğunlaştığı bölgeler içerisinde de her yerde düzenli bir

 dağılış görülmemektedir. Örneğin Mardin ile Şanlıurfa arasında

 kabaca Viranşehir civarında, Hakkari çevresinde, Sinop ile Artvin

 dolaylarında belirgin seyrelmeler dikkati çeker. Ancak bu

 seyrelmeler her zaman ve her yerde isim değişikliği yapılan köy

 olmadığı anlamına gelmemektedir. Çünkü bu seyrelme söz konusu

 alandaki köy sayısı vb. gibi başka sebeplerle de ilgili olabilir.

 Nitekim Viranşehir

ilçesine bağlı köylerin yaklaşık % 60’ının adı değiştirilmiştir,

 yukarıda da değinildiği gibi, Artvin’de köy isimlerinin değiştirilmesi

 ise çok daha önce, 1925 yılında yapılmıştır (İçişleri Bakanlığı 1986,

 s. 799, Muvahhid Zeki 1925, s. 111).

Şekil 1: Türkiye’de İsmi Değiştirilen Köylerin Dağılışı (2000)

Karadeniz bölgesinde en çok dikkati çeken özellik Trabzon ile Rize

 arasında kalan alandaki yoğunlaşmadır. Trabzon ve Rize’de toplam

 495 köyün ismi değiştirilmiştir. Bunların 20 tanesi Türkçedir,

 diğerleri Rumca, Lazca, Ermenice, Gürcüce oldukları için

 değiştirilmişlerdir. Diğer yoğunlaşma alanları olarak dikkati çeken

 Samsun, Kastamonu ve Sakarya çevresinde ise ağırlıklı olarak daha

 önce yukarıda çeşitli örnekleri verildiği gibi çeşitli Türkçe isimlerin

 harf değişiklikleri şeklinde yenileştirmeler söz konusudur (Bkz.

 İçişleri Bakanlığı 1986, s.481-489, 669-672, 679-698, 769-774)

. Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da da, Karadeniz bölgesinde olduğu

 gibi değiştirilen Türkçe köy adları bulunmakla birlikte, çoğunlukla

 isimler Ermenice, Kürtçe veya Arapça kökenli oldukları için

 değiştirilmiştir (Bazı örnekler için bkz. İçişleri Bakanlığı 1986,

 s. 291-296, 601-607, 781-786, 793-799).

Anadolu’daki inceleme gezileri ve çeşitli çalışmalarımız sırasında

 konuya ilişkin olarak yaptığımız soruşturmalar, inceleme ve

 gözlemler göstermiştir ki bu isim değişiklikleri çoğu yerde henüz

 tümüyle halk tarafından benimsenmiş ve kullanılır durumda

 değildir. İnsanlar özellikle de orta yaşlı ve yaşlı olanlar hâlâ

 yerleşmeleri eski ismi söylendiğinde bilebilmektedirler. Fakat daha

 çok gençlerin ve çocukların yeni isimleri öncelikli olarak bilmekte

 ve kullanmakta oluşları da dikkati çekmektedir. Bu demektir ki yeni

 isimlerin kullanımının tümüyle yerleşmesi için henüz daha yeterli

 süre geçmemiştir. Bir başka ifade ile eski isimler toplumsal

 hafızadan tümüyle silinmemiş

30Kürt, Gürcü, Tatar, Çerkez, Laz, Arap, muhacir gibi kelimeler içeren köy isimleri de bulundukları ortamda bölücülüğe meydan vermemek amacıyla değiştirilmiştir

-------------------------------------------------------------------------------------------------**29 F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi 2000 10 (2)

----------------


2 Ekim 2023 Pazartesi

 

Hatıralarımdan

TÖS GENEL ÖĞRETMEN


BOYKOTU Hasan Gürkan


                                  Fakir Baykurt


    1969 yılı.Tokat Gazi Osman Paşa Lisesi’nde Türkçe

 öğretmeniyim. Kırkbeş yıllık kadim dostum Doğan Oğuzer 

o zaman müdür yardımcısı. Türkiye Öğretmenler Sendikası TÖS

 üyesiyiz. Genel Başkanımız Fakir Baykurt. Devlet, toplu

 sözleşme ve grev Hakkı’mızı tanımıyor. Sendikamız da, Türkiye

 çapında kanunsuz “genel boykot” kararı aldı.

                                         Doğan Oğuzer

                                       

     Tokat TÖS’ ün o  zamanki başkanı Sabri Kalender, (Kömüş*

 burunlu Sabri). Bir  eylem komitesi kurduk. Doğan ve ben

 komite üyesiydik. Köyleri dolaştık. Öğretmen arkadaşlara

 boykotu anlattık. 

    Eylem  Tokat’ta yüzde 80’e varan bir başarıya ulaştı. Ertesi

 gün valilik  Doğan, ben, Sabri Kalender, Kemal Keleş, Cemal

 Deligöz ve  şimdi adını hatırlayamadığım bir arkadaş için açığa

 alma kararı  verdi. 

                                             Ali Faik Cihan

    Yanılmıyorsam bir iki gün sonra aybaşıydı.  TÖS , bizim

 maaşlarımızı Ziraat Bankası aracılığıyla gönderdi. Çok güzel

 bir  tesadüf, o gün Tokat’taki devlet memurlarından hiç birinin

 maaşı mal müdürlüğüne gelmemişti.

    Doğan’la, Cemal’le maaşlarımızı görünecek şekilde, gömlek

 ceplerimize koyup TÖS’e gittik. Sendika bahçesi maaşını

 alamamış öğretmenlerle doluydu. Özellikle köylerden gelip aylık

 borçlarını ödeyecek, köye şehirden bir şeyler alıp gidecek

 arkadaşlar rahatsızdı. Doğan’la aralarına dalıp sohbet ettik.

 Örgütlü olmanın önemini anlattık.

‘    İşsiz’ olduğumuz için ertesi gün Doğan, Cemal ve ben

 Trabzon’a  gitmeğe karar verdik. Yolda arkadaşlara

 uğrayacaktık ama  seyahatimizin asıl sebebi Ali Faik Cihan’ı

 ziyaret etmekti.

      Doğan 1960 darbesi sırasında ‘askeri emirle’ doğum yeri olan

 Alucra’ya ortaokul müdürü olarak tayin edilmişti. Ali Faik Bey

 de o sırada, orada hâkimdi. Sonradan çok ses getirecek,

 kendisini ağır cezada yargılanmaya götürecek, ”Sosyalist

 Türkiye “ kitabını orada kaleme almıştı. Sosyalist müdür Doğan

 da,kitabın müsveddelerini daktiloya çekmişti.

    Yolda arkadaşlara uğradık. Sonra bir akşam Trabzon’dayız.

 Rastgele bir otele girdik. Resepsiyonda Üç hilal ve bozkurt

 resmi. Faşistlerin oteliydi.Geri dönemedik. Üç kişilik oda tutup,

 tedirgin uyuduk. Ertesi sabah erkenden terkettik oteli. Sabah

 kahvaltısı için bir çorbacıya girdik. Bol etli tavuk çorba içtik.

 ”Mis gibi tavuk gogayi” dedi garson.

    Doğan Trabzon’u iyi biliyor. Şehri gezdik. Kişilikli bir

 Karadeniz  şehri. Telefonlaştık. Akşam bir meyhanede buluştuk

 Ali Faik beyle. Ben yirmi dört yaşında, zıpır, keskin bir

 solcuyum. Doğan beni tanıtıyor:

-Arkadaşım Hasan, Ali Faik bey.

-Memnun oldum diyor Ali Faik Bey, elimi samimiyetle sıkarak.

-Ben de memnun oldum, Ali Faik arkadaş, diyorum.

Adam, benim hıyarlığımı olgunlukla karşılıyor, elimi tebessümle

 sıkmaya devam ediyor. Masaya oturuyoruz.

Meyhane sahibi, garsonlar Ali Faik beyi tanıyorlar. Müşteriler,

 herkes saygılı. Mezeler, rakı geliyor.

Çilingir başlıyor. Doğan’la ikisi de hoşsohbet. Ama benim

derdim  başka. Sosyalist Türkiye kitabını münakaşa etmek

 istiyorum. Bana göre sıkıcı, uzun bir süre sonra, Ali Faik

 bey, bana soruyor:

-Hasan, okudun mu kitabı mı?

-Okudum, Ali Faik arkadaş.

-Nasıl buldun?

-Beğenmedim, çünkü bilimsel değil, hiç Marks’dan, Lenin’den

 alıntı yok, dip not yok.

     Ali Faik Bey öfkeleniyor: Alucra’da kafamdan yazdım ben o

 kitabı. Doğan daktilo etti. Marks’ı,Lenin’i, Engels’i nerde

 bulacaktım, alaylı bir üslupla ’Hasan Arkadaş’ diyor

 Kızıyorum, ama susuyorum.

     Masada suskunluk hakim. Ali Faik bey, ben size bir Laz

 fıkrası  anlatayım, diyor. Doğan gülümsüyor, benim ‘sivri’ bir

devrimci  olarak suratım bir karış. Ali Faik anlatıyor:

“Bu, fıkra sayılmaz, yaşanmış bir olay. Ama Karadeniz insanının

 mantalitesini çok güzel yansıtıyor.”

   Trabzon’da okulların tatil olduğunda, hem yabancı memur

 ailelerinin eşleri, çocukları ,hem de mevsimlik işçiler, vapurla

 İstanbul’a giderler. Böyle bir gün vapur iskeleye yanaşmış

 yolcular uzatılan iskeleden gemiye biniyorlar. Temel, sırtında

 yorganı, eşyaları - o dönem moda olan- çelik yüksek topuklu bir

 bürokrat karısının arkasında. Kadın yürüyüş temposu

 aksayınca çelik topuğuyla temelin cızlaved lastik ayakkabısına

 basıyor. Ayağı çok acıyan Temel

-Uyyyy! diye acıyla bağırıyor. Memur karısı gayet sakin arkaya

 dönüp: -Pardon! diyor.

Temel: Pardon ne sikim olayi. koydun ayağımın amina!

Güzel bir akşamdı.

TÖS’den sonra TÖB-DER,EĞİT-DER,EĞİTİM-İŞ, Şimdi EĞİT-

SEN,bizim ta TÖS dönemine bulamadığımız Hakkı’yı aramaya

 devam ettiler.Fakat örgütlü öğretmen hareketi hala bu devletin

 özenle sakladığı (toplu sözleşme ve grev) Hakkı alçağını

 bulamadı.

-------------------------------------------------

*Kömüş: Tokat ağzında manda

Aralık 2013 Emecik


30 Eylül 2023 Cumartesi

 

MURATHAN MUNGAN

HAYATI VE İKİ ŞİİRİ


    Murathan Mungan, 21 Nisan 1955’te İstanbul’da doğmuştur. Çocukluğu ve ilk gençlik yılları memleketi olan Mardin’de geçer, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü’nü bitirir, aynı üniversitede yüksek lisans yapar.

Mungan, çeşitli dergi ve gazetelerde şiirler, öyküler, metinler, deneme, eleştiri ve incelemeler yayımlayarak adını duyurur, şiirlerini ilk kez dönemin aynı zamanda önemli bir siyasi odağı olan Murat Belge’nin yönetimindeki Birikim Dergisi’nde yayımlar. İlk kitabı Mahmud ile Yezida 1980’de yayımlanır. Murathan Mungan’ın sahnelenen ilk oyunu, Orhan Veli’nin şiirlerinden kurgulayarak oyunlaştırdığı Bir Garip Orhan Veli’dir. Mungan biri filme alınan üç tane de film senaryosu yazar. 1987’de Hedda Gabler Adlı Bir Kadın öyküsü ile Haldun Taner Öykü Ödülü’nü Nedim Gürsel ile birlikte paylaşır. Murathan Mungan, bugüne değin çoğu Yeni Türkü topluluğu tarafından seslendirilmiş olan şarkı sözleri de yazar.

Murathan Mungan’ın seçtiğim iki şiirİni Alexander Milyukov’un resmiyle birlikte yayınlıyorum.


Yalnız Bir Opera

ölü bir yılan gibi yatıyordu aramızda
yorgun, kirli ve umutsuz geçmişim
oysa bilmediğin bir şey vardı sevgilim
Ben sende bütün aşklarımı temize çektim

imrendiğin, öfkelendiğin
kızdığın ya da kıskandığın diyelim
yani yaşamışlık sandığın
Geçmişim
dile dökülmeyenin tenhalığında
kaçırılan bakışlarda
gündeliğin başıboş ayrıntılarında
zaman zaman geri tepip duruyordu.



Hayatın Kapıları

Hayatın yüzüme kapattığı kapıları
kalbim şimdi anladı
kaç tuzakta konakladı bu kalp
devamsız hikayelerde yaşlandı
kaç tane aşk yaptım
yalnızca bir tekinden
zaman aldıklarını
bir daha yerine koymadı
bütün hayatım kulaklarımda
bir şarkı gibi çınladı
başkalarının söylediği…







27 Eylül 2023 Çarşamba

 

ÇİNGENELER

ÇEŞME FESTİVALİ 

Muammer Toprakçı

Enrico Macias

Yaşayan efsane Enrico Macias’ın harika konseriyle açılan Çeşme Festivali, bir diğer efsane gurubun konseriyle muhteşem bir final yaptı: Chico & The Gypsies…

                                  Çeşme Festivali

    Gitar ve kemanı, hızdan görmekte zorlandığınız el ve parmaklarıyla değil, enstrümanla bütünleşen tüm bedenleriyle çalıyorlar…
    Balık için su neyse onlar için gitar ve kemanları da o…
Şarkıları söylerken o duyguyu öylesine içselleştiriyorlar ki,
tüm vücutlarından yayılan enerji sizi sarıp sarmalıyor ve siz de yerinizde duramayarak söyleyip dans etmeye başlıyorsunuz…
    Konser boyunca neredeyse tüm amfi tiyatro grubun bir parçasıydı…
    Pirinç tarlalarında çalışanların halk türküsü iken, faşizme karşı savaşan İtalyan yurtseverlerin anti faşist marşına dönüşen Çav Bella’yı ve Bamboleo’yu çalıp söylediklerinde coşku tavan yaptı…
Çingene müziği nasıl bir müzik mi?..“Bazan okşayıp ısıtan bir sabah güneşiydi…Fakat derhal yüzümüzü yırtan, gözümüzü kör eden, içindeki ateşleri kum tanesi gibi etrafa saçan bir çöl fırtınası oluyor, yahut bağrımıza işleyen bir bıçak haline geliyordu…”
(Sabahattin Ali-Değirmen)
    Enrico ile başlayıp Chico ile bitirmek…Eğer bilinçli bir tercih idiyse festival düzenleyicilerini kutluyorum, değilse de harika bir bütünlük oluşturmuş.
    O kadar ortak noktaları var ki…Chico da Cezayir’li bir anne ve Fas’lı bir babanın oğlu. O da bir göçmen…O da bir ‘Barış’ eylemcisi…Unesco Barış elçilerinden…Chico (ufaklık) Bouchikhi, Gipsy Kings’in kurucusu. Hangimizin evinde bu harika grubun önce kasetleri ardından CD’leri yoktu ki…
    Her özlemde, Ege ve Akdeniz’in esintisini ilk onların müziğiyle duyumsardım…Kurduğu gruptan ayrılıp dün bir kez daha keyifle dinlediğimiz Chico & The Gypsies’i yarattı…
    “Dünyanın dört köşesinde gitarımı barış ve hoşgörü çubuğu olarak kullanıyorum.” diyor…Ağabeyi Ahmet, İsrail İstihbarat Teşkilatı Mossad tarafından (bir başkası sanılarak)öldürülmesine karşın Chico yine de İsrail’de ‘Barış’ konseri verir…


                                    Chico

    1994 yılında İsrail ile Filistin barışı için Yaser Arafat ve Şimon Perez bir araya geldiklerinde o da orada, liderlerle el sıkışır ve gitarını ‘ barış ‘için çalar.
    “İsrail’de, Filistin’de, Cezayir’de işgale, savaşa karşı birlik kardeşlik, dayanışma ve barış için konserler verdik.
Günümüz dünyasında en zor olan şey barışı sağlamak gibi gözüküyor. Bu nedenle de insanlar arasında kardeşlik duygusunu oluşturmak son derece önemli. Birlikte yaşayacağız, başka şansımız yok…”diyor.
(21/08/2016 HT Pazar’da Dilek Birgen’in kendisiyle yaptığı söyleşi)
    Kendisi dışında grubun diğer üyeleri İspanya İç Savaşı’nda Katolanya’dan Fransa’ya göçen çingene ailelerinden…

    Ben çingeneleri, onların sevgilerini, müziklerini,doğa ile bütünleşmelerini ilk,  okuyup tadına doyamadığım Sabahattin Ali’nin ‘Değirmen’i ile tanıdım ve sevdim:    “Siz sevemezsiniz adaşım, siz şehirde yaşayanlar ve köyde yaşayanlar, siz birisine iltifat eden ve birisine emredenler, siz birisinden korkan ve birisini tehdit edenler siz sevemezsiniz. Sevmeyi yalnız bizler biliriz. Bizler, batı rüzgarı kadar serbest dolaşan ve kendimizden başka Allah tanımayan biz çingeneler. Dinle arkadaşım sana bir çingenenin aşkını anlatayım…”(age)

Küçük kızım Ürün, Kafka ailesinden Çek asıllı İvo ile evli ve en küçük torunumun adı da Roman…Soyadı da ‘Kafka’ olduğu için güzel bir birliktelik …Türkiye’de adını duyan bazı dostların hafif burulduklarını hissettiğimde, daha da burulmaları için, “bilerek koyduk, çünkü çingeneleri çok seviyoruz…”diyorum…Roman daha 6 yaşında…Ama Türkiye’de çingeneler için kullanılan adının hakkını veriyor: “Büyüyünce ne olacaksın diye sorduklarında,
“MUTLU OLMAK…”diye yanıtlıyor…
Geçtiğimiz Pazar akşamı ‘Chico ve Çingeneler’ bizi coşturarak çok mutlu ettiler…



25 Eylül 2023 Pazartesi

 

DEVLETE İNANMAK

Bejan Matur


Güllerin bedeninden dikenlerini teker- teker koparırsan

Dikenleri kopardığın yerler teker- teker kanar

Dikenleri kopardığın yerleri bir bahar filan

 sanırsan

Kürdistan’da ve Muş-Tatvan yolunda bir yer

 kanar

Muş-Tatvan yolunda güllere ve devlete

 inanırsan

Eşkıyalar kanar kötü donatımda askerler

kanar 


Sen bir yaz güzelisin, yaprakların ekşi, suda

yıkanırsan

Portakal incinir, tütün utanır, incirler kanar 


Bir yolda el ele gideriz, o yolda bir gün

usanırsan

Padişahlar ve Muşlar kanar, darülbedayiler

kanar

Muş-Tatvan yolunda bir gün senin akşamın ne

olmuş ki

Orada her zaman otlar-otlar, ergenlikler kanar 


El ele gittiğimiz bir yolda sen gitgide büyürsen

Benim içimde çok beklemiş, çok eski bir yer

kanar’