14 Mayıs 2014 Çarşamba


Kapkara bir gün: Soma katliamı!
Hasan Cemal,T24 14 Mayıs
Evet, kapkara bir gün.
Bunun adı katliamdır.
Soma katliamı!
Maden işçilerimizin, madenci ailelerin büyük, derin acılarını paylaşıyorum.
Allah hepsine kolaylık versin.
Bu katliam karanlıkta kalmasın.
Bu katliamın, tarihimizin en büyük maden faciasının hesabını iktidar odakları bir an önce vermek zorunda.
Bu hesap her şeyden önce insanlık adına verilmek zorunda.
Yazıktır, günahtır.
İnsan hayatı bu kara ucuz mu?
İçim yanıyor.
T24 yazarı Aziz Çelik’in dediği gibi:                   

Soma’da tam teşekküllü bir iş cinayeti işlendi.
Türkiye tarihinin en büyük iş cinayetlerinden biri yaşanırken, ölü sayısı gizleniyor.
İşçilerin tam teşekküllü bir şekilde korunması gereken maden ocağında tam teşekküllü bir iş cinayeti yaşanıyor.
Yapması gerekenleri zamanında yapmayanlar, önlemleri almayanlar, etkin denetim yapmayanlar, yüzlerce işçiyi ölüme yollayanlar şimdi yalanlarla cinayeti örtmeye çalışıyorlar.
Elbirliği ile cinayeti örtmek, faili karartmak istiyorlar.
Ancak hiçbir yalan cinayeti örtmeye yetmez.
Soma’da kaza yok.
Soma’da cinayet var.
Kelimenin tam anlamıyla cinayet var.
Maden işçilerinin çilesi kendimi bildim bileli hiç bitmedi.
Maden kazaları emekçilerin peşini hiç bırakmadı.
Her seferinde büyük laflar edildi.
Ama değişen bir şey olmadı.
Maden emekçileriyle aileleri ne yazıktır ki çok büyük acılar yaşamaya devam etti.
Onlar için acı sanki alın yazısı, kader.
İsyan ediyorum.
Böylesine acılar ne alın yazısıdır, ne de kader.
Soma katliamı!
Bir an önce hesabını verin.
Katiller, sorumlular kimse yargı önünde hesap versin.
Evet yazıktır, günahtır.
İçim yanıyor. 

 

13 Mayıs 2014 Salı

Mültecilik, şiddet ve insani güvensizlik politikaları- AHMET İNSEL

Açlık veya gelecek umudu kalmadığı için göçmek zorunda olanların yaşadıkları ağır insan hakkı ihlalleri bir şiddet politikasıdır.

Avrupa’nın sınırlarında büyük bir trajedi, Avrupa Birliği'nin içinde çok büyük insan hakları ihlalleri yaşanıyor. Sinsi bir şiddet politikası uygulanıyor. İtalya açıklarında, içinde Afrika’nın çeşitli ülkelerinden kaçanların olduğu bir tekne battı. 130 göçmenin takriben yarısı denizde kayboldu. Siyasal, etnik çatışmalar, devlet baskısı, açlık veya hiçbir gelecek umudu kalmadığı için göçmek zorunda olanların yaşadıkları ağır insan hakkı ihlalleri bir şiddet politikasıdır.

Geçen hafta İstanbul’da toplanan 'Şiddet, Siyaset, Sürgün/Sürgünü Bozma' konulu konferansta konuşan Fransız araştırmacı Luc Legoux, bu şiddet politikasının üç farklı alanda nasıl tezahür ettiğini, bunun nasıl bir insani güvenlik sorunu olduğunu ortaya koydu. Legoux, konferanstaki konuşmasında, insani güvenliğe yönelik bir aşırı şiddet politikası olarak tanımlayabileceğimiz bu politikaların ilk adımının sınırlarda giderek artan ölümlere yol açan sınır güvenliği politikaları olduğunu belirtti. Derlenen verilere göre AB sınırlarında 1992-2000 arasında 2150 kişi ölmüşken, 2000 ile 2013 arasında 23.258 kişi ölmüş veya kaybolmuş. Bu sayının gerçeğin hepsini yansıtmadığını herkes teslim ediyor.

Bu şiddet politikasına karşı direnişin önemli bir ayağı, bu bilgileri ortaya çıkarmak ve devletlerin uyguladığı şiddet politikasıyla yurttaşları yüzleştirmek. İtalyan STK 'Fortress Europe', Hollandalı STK 'United for Intercultural Action' bu amaçla çalışıyorlar. Bu ölümlerin dörtte üçünün denizde gerçekleşiyor olmasını dikkate alarak, 2012 yılında uluslararası bir STK ağı denizden gelen imdat sinyallerini izleme ve anında yerini bildirme amaçlı 'Watchthemed' adlı girişimi başlatmış. Bu girişimin amacı sinyalin geldiği yeri en kısa zamanda tespit etmek ve ilgililere bildirmek olduğu kadar, kurtarma operasyonlarını yakından izleyerek, güvenlik güçlerinin kasıtlı olarak ilgilenmeme ya da daha vahim eylemlere başvurma eğilimlerini caydırmak.

İkinci şiddet politikası, AB sınırları içinde ve transit ülke olarak tanımlanan ülkelerde uygulanıyor. Göçmenler aylarca, bazıları gizli olan toplama kamplarında tutuluyor. Bu kampların ortaya çıkarılması, izlenmesi mücadelesi de bu şiddet politikasına karşı direnişin bir başka ayağı. 'Closethecamps' hareketi 2013’te, bu nitelikte 393 toplama kampı tespit etmiş. Toplam 30.000 kişi kapasiteli bu kamplarda, yılda 600.000 civarında göçmen bir ay ila 18 ay arasında kalmaya mecbur bırakılıyor. Bir kısmı Lübnan, Türkiye gibi transit ülkelerde yer alan bu kamplara milletvekillerinin, hukukçuların, gazetecilerin girmesine genellikle izin verilmiyor.

Bu şiddet politikasının üçüncü ayağını, AB ülkelerinin, mülteci taleplerinin büyük çoğunluğunu reddetmesi oluşturuyor. Sınırları selametle aşabilenlerin mültecilik müracaatlarının %78’i 2012’de reddedilmiş. Talebi reddedilen kişilerin kaderi ise kaçak olarak yaşamak veya ülkesine iade edilmek ya da başka bir ülkeye sürülmek.

Türkiye de çok büyük ve uzun dönemde kalıcı olacak bir insani güvenlik sorunuyla yüz yüze bugün. AFAD’ın Nisan 2014 verilerine göre 800.000 civarında Suriyeli mülteci var. Gerçek sayının 1 milyon olduğu tahmin ediliyor. Bu mültecilerin 667.000’i 'misafir' olarak kayıt altında ve 224.500’ü kamplarda yaşıyor. Helsinki Yurttaşlar Derneği’nin Türkiye’de insani güvenlik sorunları çerçevesinde yürüttüğü araştırma çalışmalarının bir parçası olarak Urfa ve Antakya’da kampta yaşamayan mültecilerle yaptığı değerlendirme toplantılarında çıkan sonuçlar, ülkemizde de önümüzdeki uzun bir dönemde mülteci sorununun yeni şiddet eylem ve politikalarının kaynağı olacağını gösteriyor. Sadece takriben %60’larının yaşadığı Urfa, Antep ve Antakya’da değil, İstanbul’da, Ankara’da ve başka kentlerde de mülteciler çok ciddi insani güvenlik tehdidi içinde yaşıyor. Yurttaşlar Derneği'nin değerlendirme raporundan birkaç hafta sonra, Suriyeli mültecilerin sığındıkları barakalar İstanbul’da zabıta tarafından yakıldı. Geçen gün Ankara Altındağ’da mahalleli Suriyeli mültecilerin evini yaktı. Bu örneklerin hızla yayılması maalesef güçlü bir ihtimal.

İstanbul’daki konferansta bu şiddet politikalarına karşı direnişin nasıl örgütleneceği konusu da tartışıldı. İnsani güvensizlik politikalarının sonuçlarını gerçek verileriyle sergilemek, bunlara içkin şiddeti teşhir etmek, şiddet karşıtı direnişin olmazsa olmaz ilk adımıdır.

10 Mayıs 2014 Cumartesi


GECE VE SEN
Hasan Gürkan 

Sıcak ışıklı bir yaz gecesi. Gökyüzü yıldız cümbüşü, kıpır kıpır. Kekik kokan bir tepeden önümüzde çarşaf gibi uzanan denizi, ay ışığında yakamozlanan laciverdin değişik tonlarını, bedenlerimize ürpertilerle dokunan sessizliği dinliyoruz. Yaprak kımıldamıyor
 
Gece, her okuduğumuzda yeni heyecanlar keşfettiğimiz nefis bir şiir.Yanı başımdasın.Sana ne  kadar çok,ne güzel şeyler anlatmak istiyorum.Dilimin ucuna gelen her söz betona çarpmış kristaller gibi parçalanıp dağılıyor.Başımı çevirsem güleç bakışlarının ışığına dokunacağım.Başım yosun ve iyot kokusuna dönük,ama yüzünü hissediyorum.Herhangi bir masada aramızda engeller varken yüzün bana sevgiyle göz kırpıyor.Başka bir gün yüzün bir balıkçı meyhanesinde  vakur bir Afrodit heykeli olarak dans ediyor.Yüzün dudağının kenarına alaycı bir gülümseme iliştirmiş bir başkasını dinliyor.Yüzün benim hakkımda aklından  kalbinden geçen pek çok güzel şeyi bir sır gibi saklıyor.Başım denize dönük güzel yüzünün sayısız duruşunu gözbebeklerime nakşediyorum 

Gece sıcak.Yanı başımdasın.Beyaz keten bir yaz elbisesi içindesin.Omuzların ve kolların çıplak.Bakmıyorum ama güzel alnına düşen saçlarını düzelten elini,gövdene sarılmış beyaz keten elbiseni görüyorum.Gecenin sıcağı boynunda tomurcuklanmış,ter tanecikleri yavaşça aşağıya özgür memelerine süzülüyor.Elimi sürmeden dokunuyorum sana.Tenim bedeninin kadın buğusunu soluyor,içim eriyor.Yalnız sana ait olan kokun sabah sisleri gibi sarıyor gövdemi,kimselerin bilmediği koyaklarıma,uzak köşelerime yayılıyo 

Yanı başımdasın. Gece sevdiğim insanlar gibi yumuşacık.Kumsalımda kendinden emin adımlarla  sularıma doğru yürüyorsun.Önce çıplak ayakların ıslanıyor.Sonra eteklerin,sonra bacakların.Islak elbisenin yapıştığı gövdende yaz güneşlerinin göz kamaştıran aydınlığı şavkıyor.İçine oturduğumuz bodrum gecesi gibi sokulgan oluyorsun 

Gece büyük, geniş ve ferah.Yanı başımdasın.Sana yakın omzum bahar,sevinçler içinde.Diğeri mahzun,zamansız bir  hasreti yaşıyor.Ellerim uzatsam,ellerine,parmaklarına,avucunun ipek yumuşaklığına ulaşacağım 

Önce ellerin  vardı. Sen her semaha durduğunda önce ellerin vardı.Ellerin içten,uysal,asi ve yalansızdılar.Beni dişi gövdenin depremlerine ellerin taşıdılar 

Yanı başımdasın. Gece inanılmaz bir mucize. Sözün hükmü yok.Kucağına kır çiçeklerinden yalnız senin için yarattığım okşayışlar,öpüşler bırakıyorum.Yüzün,alnın,gözlerin,boynun ağzın,memelerin,ellerin –ille de ellerin – unutulmaz bir  şarkı olarak gövdeme yayılıyor.Sevgiyle,hazla,aşkla eriyorum.Bana içinde benim olduğum bir düş anlatıyorsun.Geceye karışıyoruz.

2 nisan 99 Beşiktaş

 

6 Mayıs 2014 Salı


Ermeni Soykırımına Bakış:
1915’te ‘bize’ ne oldu?
Sibel Yerdeniz  T24-24 Nisan 2014

Milgram, kendi adını taşıyan deneyi ile bizim ‘insan doğası ve kötülük’ ile ilgili standart varsayımlarımıza ‘şiddetli bir darbe’ indirmişti. Deneyinden çıkan sonuç şuydu:
“Sadece kendi işlerine güçlerine bakan, içlerinde özel bir düşmanlık taşımayan sıradan insanlar, korkunç, yıkıcı süreçlerde ‘sıradışı’ eylemcilere dönüşebilir. Çok az sayıda insan otoriteye karşı çıkmak için gereken kaynaklara sahiptir.” *
Milgram böylece, Hannah Arendt’in ‘kötülüğün sıradanlığı’ olarak adlandırdığı tezini de doğrulamış oluyordu.
Kendisi de bir Yahudi olan felsefeci Hannah Arendt, Nazi bürokratı Adolf Eichmann’ın yargılandığı Kudüs’teki mahkemeyi The New Yorker adına izlemiş, sonrasında yayımladığı gözlem raporu kıyameti koparmış, en yakın arkadaşları bile bu ‘küstah ve utanmaz’ kadını ‘hainlik’ ile itham etmişti. 
İddia makamının Eichmann’ı ‘sadist bir canavar’ gibi göstermeye çalışmasının temel bir hata olduğa inanan Arendt, raporunda şöyle diyordu:
"Eichmann, fazlasıyla normal, ortalama, sıradan bir devlet memuru. Dünyanın en sıradışı cinayetlerinden sorumlu olan bu adam, tüm bunları, olabilecek en sıradan güdülerle; iyi bir vatandaş olma isteği, terfi etme gayreti, görev duygusu ve nezih toplum inancıyla işlemişti. Eichmann’da ‘kötülük’ bir ihlal, bir yasa-tanımazlık ya da bir kural dışılık değil, tersine daha en başında yasaya boyun eğmekti...”
Mahkemede “Yahudilerin öldürülmesiyle hiçbir ilgim yok. Hayatımda Yahudi olan ya da olmayan hiç kimseyi öldürmedim. Öldürme emri de vermedim,” diyen Eichmann izleyenleri hayrete düşürüyordu çünkü şeytani bir akıl yürütmeyle falan değil, inanılmaz bir sıradanlıkla konuşuyordu.
Milyonlarca insanı ölüme yollamıştı ama en ufak bir sorumluluk hissetmiyordu. Trenler harekete geçtiğinde onun sorumluluğu bitmişti. O sadece ‘öleceklerini’ biliyordu, hepsi bu.
En nihayetinde Eichmann, emirleri yerine getiren bir görev adamı, titiz bir bürokrattı sadece. Görevinin hakkını vermek onun için bir onurdu.
Bir diğeri, Nazi kuvvetlerinin komutanı Heinrich Himmler, “Yahudi karşıtı olmakla zararlı haşereyle mücadele etmek arasında bir fark yoktur. Bitlerden kurtulmak ideolojik bir mesele değil bir hijyen sorunudur,” diyebilmişti.
Tam da Arendt’in gözlemlediği şekliyle, Himmler’in her yere uzanan devasa örgütünün gücü fanatiklere, doğuştan katillere ya da sadistlere değil, işinde gücünde olan sıradan insanlara -aile babalarına- dayanıyordu.
Eylemlerini örgütleyen bürokratik yapı sayesinde vicdanlarını temiz tutan bu insanlar -çoğu kez Tanrı rızasını da yanlarına alarak- kendilerini sadece ailelerine karşı sorumlu hissediyorlardı.
“Emekli aylıkları, hayat sigortaları, eşleri ve çocuklarının güvencesi için kendi inançlarını, onurlarını ve haysiyetlerini feda etmeye hazırdılar. Bu adamların, bahisler yükseldiğinde ve ailelerinin varlığı tehlikeye girdiğinde gerçek anlamda her şeyi yapmaya hazır olduğunu keşfetmek için ihtiyaç duyulan tek şey Himmler’in o şeytanca dehasıydı.” **
Eichmann da o adamlardan biriydi ve Arendt'e göre tüm dünyaya; kötülüğün ürkütücü, akıl almaz, ifadesi güç ‘sıradanlığını’ göstermişti. Ve bu sıradanlık, ‘sıradışı koşullarda’ insanın doğasında var olan tüm kötücül güdülerin toplamından çok daha büyük bir felaket getirmekteydi
Raporuna yöneltilen ‘ağır’ eleştirilere Hannah Arendt şöyle yanıt vermişti:
“Ben “Eichmann’ın yaptığı şeyi hoşgörüyor ya da savunuyor değilim. Sadece ‘anlamaya’ çalışıyorum. Adamın şaşırtıcı sıradanlığını, adanmışlığını, yaptıklarını. Anlamaya çalışmak ‘affetmek’ değildir. Konuya parmak basmaya cüret edebilen herkesin sorumluluğudur.Sokrates ve Plato’dan bu yana biz buna ‘düşünme’ diyoruz…”
Hayatımızda bir ‘an’ gelir ki ‘sorumluluğu’ üstlenmekten kaçamayız. Olan-biteni anlamak ve anladığımız şeyin sonuçları ile yüzleşmek durumunda kalırız. Eğer hâlâ düşünebilme ve ‘muhakeme etme’ kaynaklarımızı tüketmediysek elbette...
Çünkü böyle bir anda asıl mesele bazen “canileri normal insanlardan, suçluları masumlardan ayıran sınırların bütünüyle silikleştiği bir halkla, nasıl ilişki kuracağımız ve bu durumla ‘yüzleşme’ deneyimine nasıl dayanacağımız meselesidir...”
Hayko Bağdat, 2013’de bir söyleşide şöyle demişti:
“Yüzleşme kiminle olur? Şimdi 6-7 Eylül’le yüzleşmek gerekiyor. Almanya’da trenlere bindirilen Yahudilerin ölüme giderken, kasabalardan, tren yolunun geçtiği yerlerden, o trendekilerin anlatımları yüzleşme değildir. O trenlere Yahudilerin bindiğini görenlerin anlatımlarıdır yüzleşme. Sen o sırada ne yaptın? Bu çok önemli.
Yani şimdi 6-7 Eylül’le yüzleşmek için ailesinin evi yağmalanmış, üyeleri tecavüze uğramış, mezarlıklardan ölüleri çıkarılmış, kiliseleri yakılmış insanların hikayesi… çok trajiktir dinleriz, bunlardan sinema yaparız, edebiyat yaparız. Ama sen gördün o evin yağmalanmasını. O senin komşundu. Çocuğuna ne söyledin orada? Onun yaşıtı olan arkadaşının evi yağmalandıktan sonra, sabah çocuk o evi gördüğünde ne söyledin? Buna verilen her cevap bir hikayedir bizim için.
Yalan söylediyse, o yalan üzerine tekrar hatırlayın, devletin kurucu döneminin 1915’in üzerine konuştuğumuz şeyi hatırlayın. Bireye indirelim bunu. O eve yalan girmiş halde, o yalanı neden söyledi? Çocuğunun psikolojisini mi korudu? Rum düşmanlığı mı aşıladı? Ne yaptı? Bunu yapan anne-babanın hikayesidir yüzleşme…
Size ne oldu diye mağdura sormaktan vazgeçelim. “Asıl size ne oldu?” diye bunu yapanlara soralım. Bize olan bir şey yok, bizimki kötü hikaye zaten. Sana ne oldu o sırada? Senin psikolojin neydi? Senin davranışından sonra o evde o çocuk nasıl büyüdü? Onun anlatacağı hikayedir yüzleşme…” ***
Bugün, her birimiz kendimize sormak zorundayız “1915’te bize ne oldu?” Yaşımızın, bu tarihi tanıklığa yetmiyor olması bizi yüzleşmeden alıkoymamalı.
1915’de bu coğrafyada ‘insan’a ne olduğunu anlamak zorundayız.
‘Ermeni meselesi’ konusundaki en iyi niyetli tartışmalar bile meselenin özünü ıskalamakta, aynı zamanda felaketin büyüklüğünü açıkça kavrayamamakta zira.
“İnsanların, kitlesel cinayet makinesinin birer dişlisi olarak hareket etmesine yol açan gerçek güdülerin neler olduğunu anlamaya çalışırken, halkların tarihleri hakkındaki spekülasyonların ve ‘bir ülkenin ulusal karakteri’ denilen şeyin bize yardımı dokunmaz. Cinayeti organize eden kişi olmakla böbürlenebilen bir adamın karakterinden öğrenilecek çok daha fazla şey vardır.”* *                                                                              

Misal: “Emri kim verdi diye soruyorlar? Ben verdim!..”
Bunu söyleyebilen bir devlet adamının karekterinden yola çıkarak, 1915’den, 19 Ocak 2007’ye uzanan sistematik ‘Ermeni düşmanlığı’ tarihimize bakınca, toplumumuzun bu resmi günah keçilerinin, aslında ‘tehdit edici’ davranışlarda bulundukları -ya da bulunabilecekleri- için değil, her şeyden önce ‘içerideki düşman’ olarak kabul edildikleri için baskı gördüklerini kavrayabiliriz.
İnsanlık tarihinde çoğunluklar, ‘azınlıkları’ suçlamanın ve telef etmenin yolunu her zaman -bir vesileyle- bulmuştur. Azınlıkların kendilerini ‘kararlı’ bir çoğunluk karşısında savunabilmeleri takdir edersiniz ki hiç kolay değildir. Kaldı ki, bir azınlığın çevresine zarar verme olasılığı, çoğunluğun ona peşinen verdiği zararı haklı çıkarmaz…
Dünya tarihinde, insanın ‘ahlak’ anlayışında yamyamlığı reddetmesi nasıl aşama olarak görülüyorsa, günah keçisinin  kurban edilmesine itiraz edebilmesi de -yolu toplumun ve kendisinin bu olaydaki sorumluluğunu fark etmekten geçen herkes için- ahlaki gelişimde önemli bir eşiktir.
“Sistematik kitlesel ‘cinayet’lerde aktif görev alsın ya da almasın herkes şu ya da bu şekilde bu devasa cinayet makinesinin birer dişlisi olmaya zorlanmaktadır -ki bu güçlünün haklı olduğunu vaaz eden bütün ırk teorilerinin ve diğer modern ideolojilerin asıl sonucudur- korkunç olan şey de budur.” **
1915 ‘Ermeni soykırımı’ ne zaman tartışılsa iyi niyetli insanları bile saran o aşırı dehşet ve ‘inkâr’ duygusunun sebebi nihayetinde sadece birkaç adamın değil, çok sayıda seçilmiş katilin de değil, tüm bir halkın, devasa bir cinayet makinasının hizmetine koşulabilmiş olduğu gerçeğidir.
1915’de olanlar yalnızca kötü, haksız ya da zalimce değil, gerçekleşmesine hiç bir koşulda izin verilmemesi gereken şeylerdi
Türkiye halklarının tamamının, İttahat ve Terakki’nin bilinçli bir biçimde planladığı ve uygulamaya koyduğu ‘Ermeni soykırımı’ meselesinde suç ortaklığı vardır.
‘İnkâr’ etmek tarihi de, hakikatleri de değiştirmez.
O günden bu güne Türkiye’de halklar giderek birbirlerini daha iyi tanıdı. İnsandaki ‘kötülük’ potansiyeli hakkında daha çok şey öğrendiler. Günümüzde öğrenmeye de devam ediyorlar.
Oysa öğrenmemiz gereken en başta, ‘ötekine’ dünyayı dar etmeden, canına kastetmeden de hayatımızı ‘anlamlı’ kılabileceğimiz bir rol, bir yol bulmak...
“1915’de bize ne oldu?”
Kendimizi ‘iyi insanlar-kötü insanlar’ üzerine yapılan harcıalem yorumlara, yalnızca tarihsel bir önyargı, korku ve nefreten beslenen totaliter politikalara -ve eğitimin gücünü aşırı derecede önemseyen dar görüşlülüğe- kaptırmadan ‘düşünebildiğimizde’ yanıtınız ne?
Kendi adıma “Bize ne oldu?” sorusu, elbette yalnızca ‘1915’ tarihi ve bu yazı ile sınırlı kalmayacak. Her birini tekrar tekrar düşünmek, bıkıp usanmadan dillendirmek ve yazmak zorundayız
Çünkü, insanların yaratmaya muktedir oldukları akla hayale sığmaz kötülüklere karşı her yerde ve her durumda korkmadan ve ödün vermeden mücadele edebilmek için düşünmek ve ‘anlamak’ zorundayız
Çünkü, nedenlerini anlamadığımız ‘kötülük’ ile mücadele edemeyiz. Hiçbirimiz
@SibelYerdeniz

 

 

 

5 Mayıs 2014 Pazartesi


LEYLA MERİÇ’TEN İKİ YENİ ŞİİR
Halay
Çöker bir karanlık
Gök gürler, çakar şimşek
Karanlık şimşeğe
Şimşek yağmura
Verir elini
Tutuşurlar bir halay
Davulları gök gürültüsü
Başlar sağanak
Yıkarlar ortalığı hepten
Bir ay doğar
Ardından güneş 

Sansür
Eşkıyalar
Sarmışsa
Dört bir yanını
Hatta
Kalmamışsa
Tutunacak bir dalın
Hatta
Kırılmışsa
Kolun kanadın
Daha da beteri
Gözüne çekecekse kızgın mili
Kızgın yağ dökecekse kulaklarına
Sökecekse
Kökünden dilini
Bir başka
Görür göz
Kör bile olsa
Bir başka duyar kulak
Sağır bile olsa
Dil de avaz avaz
Lal bile olsa

 

4 Nisan 2014 Cuma


AYA YORGİ DÜŞÜ - Hasan Gürkan
 Hava karanlık..Aya Yorgi’de  güneşle buluşacakmışız.Yeni yokuşlara ancak kendi yamaçlarımızı tırmanarak ulaşabiliriz. Üşümüşsün, ellerin buz gibi. Sessizlik bir ürperti olarak sarıyor tenimizi. Oysa yan yana ve koyun koyunayız.

     Birazdan şafak sökecek, birazdan güneşle buluşacağız. Yalnızlığını hiç
     görmedim. Benimle yürüdüğün yolda hep başkaları vardı. Düş içindeymişiz.
     O zaman yollar neden kalabalık olsun?

 Göz alabildiğine uzanan, uzun, ama çok uzun bir yoldu.
 Sana öyle geliyor, ufuk sandığın kadar uzak değildir.
Çıplaklık ürkütüyor.
Ağaçlar olsun, çiçekler böcekler olsun, pınarlar olsun isterdim.

Orta yerinden su geçen şehirler gibi-İstanbul, Praha, Paris, Hatay- bir yol olsun isterdim.
Belki kanal, belki nehir,
                                        belki ince bir çay.
 İnce bir çay, biz Aya Yorgi’de güneşi beklerken ağlıyor.
Üstelik benim bayram yeri gibi cıvıl cıvıl düzlüğüme
                                       yaslamış başını ağlıyor.
                                       İnce bir çay içini çeke çeke neden ağlar,
                                                                                                             sessiz.

Aya Yorgi’de güneşi bekliyormuşuz. Havada yağmur var, bir yaz sağnağı.
Ben uzaklardayım. Bulutlar seni görmeme mani oluyor.
Zifiri karanlık bulutlar çullanıyor, ışıklı ferah düzlüğün üstüne.
Saçların, sarı saçların, yaz sağnağı sırılsıklam.
Yanaklarından koynuna sular süzülüyor.
Edepsiz keten elbisen bedenine yapışmış.
Önün orman.

Memelerinin uçları asi
Önünde uzayan yol çamur içinde.

Bastığın yerlerde ayaklarının izi var;
topuğunu , teker teker parmaklarını, tabanını öpüyorum.
Bunca yol tepip düzlüğüme ulaşmıştın.
Uçurumdaymışız.

Önümüzde uzanan yolu belimize dolamışsın.
Yukarlarda kayaların arasından belli belirsiz sızan sular,
ince bir çay oluşturuyor.
bizim sevdaların güneşini bilirsin
yaz günleri hele öğle vaktiyse
kırılgan ince bir çay ne yapsın
nehir olabilseydi, ah yatağına sığmayan yalnız bir nehir

      nehirde sular, sularda balıklar, balıkların dansı
      kenarda çiçekler, çiçeklerin renk cümbüşü
      dengenin bitmez tükenmez labirentlerine dayanamaz

Renkleri, renklerin cümbüşünü, ta kuytularımda gördüm ben
yaramaz bir kız çocuğuydu renkler
üstü başı boya içinde
elleri
boynu
aşka ısınan
burnunun ucu

ağaçlara tırmanıyordu
kanuni, pişkin dengelere inat

günler yoluma basa basa geçip gidiyor
tahta masanın bir yanında ben
öbür yanında gene ben, karşına oturmuşum

bir düş içindeymişiz
düş olur mu hiç
düşse  o zaman soluğuna buğuna sevincine hüznüne nasıl dokunabiliyorum
belki hiç var olmamış mavinin düşleriydi
ama ben o maviyi hep gördüm

Chopin taarruz senfonisi bestelemedi.
                           kuşatma altındaymışız
                           herkes bizi miladımızın öncesine götürmek istiyor
                           sevdanın bütün çağlarından gelen şairin yoldaşıyız
                                                                                                   bilmiyorlar
                           zor olan kuşatma altında yol almak değil
                           kuşatmayı yarma umudunu yitirmek
                                                                                              bilmiyorlar
                           hiç bitmeyecek kutsal bir kitap “Don Kişot” okuyorum
                                                                                                          bilmiyorlar 

Aya Yorgi tepesine gidiyorum her sabah
şafaktan önce güneşe dokunuyorum
ortalık henüz aydınlanmamış oluyor
ama ben şafağı görüyorum
üstelik güvencesiz, garantisiz görüyorum

24 Şubat 1998

 

2 Nisan 2014 Çarşamba


PİAF TADINDA BİR ROMANS
Hasan Gürkan 

    Sis bürümüş bir mekandayım. Esmer ince boynunu geniş yakalı kazağın kuşatmış. İleride, uzakta belli belirsiz bir ışık huzmesi, Piaf’ın sesi. Belki de beni arıyor. Heyecanlanıyorum. Unuttu sanıyordum, beni terk etti, artık hiç geri dönmeyecek diyordum. Ama orda, işte tam şurda. Görmüyorum, ama hissediyorum. Arkamdan bir tutuverecekmiş gibi korkulu bir telaşla sese doğru koşuyorum.Ben yaklaştıkça ışık uzaklaşıyor,ses sönüyor.

    Güneşli bir Ankara pazarıydı.Kuğulu parkta bir banka oturmuştuk.Omzu anlatılmaz bir iç ferahlığıyla gülümsüyordu.Çakımı çıkarttım,bir Piaf nağmesi oydum banka.Ellerim kanadı.Koyu kırmızı tuzlu kan.Sonra bir ok sapladım nağmeye.Ucuna da üç damla kan.Esmer tenini öptüm.Sesin,genizden gelen boğuk sesin hiç anlamadığım,bilmediğim bir yabancı dilde kaçışlar – mesafeler – ulaşılmaz uzaklıklar  kat ediyor.Sen Piaf’ın sesine inanmıyorsun .Hiç Piaf sesine vurulmuş bir adam sevmemişsin ki!

    Kitabımdan Paris sonbaharı gibi hüzünlü bir Piaf çıkartıp sana üç asi,üç aynı  kelime ezberlettiriyorum. Rien: asla pişman değilim!Esmer boynun sokulgan bir gümüş oluyor.Şaşkın,naif gözlerini bakışlarıma değiriyorsun.Mavi küpelerin  ezberimdeydi.Piaf’ın sesi geri gelecek.Adım gibi eminim,mutlaka geri dönecek.

    Onu çok özledim.Kopenhag’ın uzak,soğuk sürgününde düşlerimi ısıtan bu şehir gibi özledim-.Sis koyulaştı,senin yüzünü yuttu.Kızıla boyanmış zeytin karası saçlarını.Yüzüne ulaşamazsam Piaf’ı kaybederim,her şeyi kaybederim.Yüreğim telaşlı.Panik içindeyim.Sesine yani Piaf’ın sesine koşarken ayağım bir şeye takıldı,yere kapaklandım.Sana yollamak istediğim sarı gül ezilmiş çamurlara batmıştı.

    Mendilimi çıkardım,yüzünü sildim. “Üzülme “ diye fısıldadı. “Alışığım ben,geçer. “ Tek tek bütün yaralı yapraklarını okşadım.Avucumda ısıttım..Avucumdaki sıcaklığın sana kırgındı.Ona gri tereddütler bulaştırmıştın.İki kişilik masada senin tabağına yeni açmış taze bir sarı gül koydular,esmer koynuna yumuşacık bir gül.

    Masaya hiç oturmadık.Orkestranın önünde kollarını boynuma doladın.Kokun sisi dağıttı.El ele tutuşup yokuş aşağı göle doğru koşmaya başladık.Tepemizde yıldızlarla neşelenmiş bir yaz gecesi.Sırtına bir şey alsaydın,üşürsen diye içim titrer.Terli bacakların,güzelim bacakların elbisenin eteklerini savuruyor.Şu an sesin yıllarca sevgiye dinlenmiş şarap tadında.Uzun süre damağımda kalıyor,kan kırmızı sesi Piaf’ın,senin keten elbisenin içinde çırılçıplak.Eden, olmayan bir roman gölüydü.İçi Parisli ayartıcı kokularla dolu.Kulağının ardından,memelerinden,koltukaltlarından bana doğru esiyor.

    Göl kenarında ıslak kumlara uzandık,yıldızlar elle tutulacak gibi.Esmer memelerinin kızıl uçları üzerine, hüzne küskün iki yaprak koyduğumda çıplaklığın ürperiyor.Nefes kesen sulara bırakıyorsun gövdeni.Göl şefkatli bir arzu serinliğini, terlemiş kasıklarına taşıyor.Kasıkların Eden tadında.Ellerini sahilde yanımda unutmuştun.Ellerin, tıraşlı yüzüme sevişmenin şiirini okşadılar.Gölün sularına kavuşmak,yüzümdeki şiiri karanlık sulara gömmek istiyorum.Papyonlu garson şaşkın yüzüme bakıyor. “ Ama bayım, sevda şiirleri her kes içindir, yapmamalısınız. “ Yüzüm kızarıyor.

    Sis bürümüş bir mekandayım.göz gözü görmüyor.boynunu kuşatmış geniş yakalı kazağınla,hayır çıplak gövdene yapışmış keten elbisenle Eden gölünde yıkanmış mıydık,hatırlamıyorum.Ama Martin Eden okyanusun derinliklerine doğru kulaç atarken,Piaf bana aşkı öğretiyordu.Salonda yerde duran radyoda hangi kanalı çevirsek genizden boğuk, ama  insanın içine işleyen  bir Piaf geliyor yanımıza.Radyoda bütün şarkıları Piaf söylüyor.Esmer boynunu kuşatan geniş yakalı kazağın şarkısını duymuyorsun. Duymak seni korkutuyor. 

15 mart 96 -Beşiktaş