ZİNCİRE VURULMUŞ BİR
DİLİN USTASI DREJ MEHMED
Hasan Gürkan
Mehmet Uzun
Sürgün. Evvela yabancı bir dilde dayatılan isminde . Sonra ana dilinin
şarkılarının, küfürlerinin yasaklandığı eğitim dilinde. ”türküm
doğruyum, çalışkanım ” diye her sabah bağırtıldığı okul sıralarında. İlk
gençliğinden ellili yaşlarına kadar ülkesine çok uzak bir İskandinav
ülkesinde, İsveç’te .
“Her mili bahride dostum ve düşmanım var”
Musa Anter
O benim bir kere bile karşılaşmadığım, sesini duymadığım, yüzünü
fotoğraflarından tanıdığım dostlarımdan. Pablo Neruda, Luis Aragon,
(Başkan Babamızın Son Baharı) gibi sevdiğim, saydığım, hayran olduğum
bir usta.
Ferit Uzun
Zincire vurulmuş dilini. Kürtçe’yi Anka kuşu gibi küllerinden yarattı. 12
eylül faşizminde Diyarbakır zındanında mahpustu. Yirmi dört yaşında
İsveç’te siyasi mülteci. Şimdi romanları, denemeleri, incelemeleriyle dünya
çapında bir yazar.
Necmettin Büyükkaya
“Başkaldırının estetiği” diyor Camus günlüklerinde, ”yüce üslup ve güzel
biçim, en şiddetli başkaldırının anlatım biçimleridir.”
“Yazarlığımı bir tür başkaldırı olarak duyumsadım hep, yüce üslup ve güzel
biçimle yaratılmaya çalışılan şiddetli bir başkaldırı “ (1)
Ruhun Gök Kuşağı'nın sunuşunda “Bin bir güçlükle ve derin bir acıyla
yaratılan bu öykünün, yani yaşam ve yazarlık öykümün, her basamağında her
sütununda birçok insanın emeği , katkısı var. Ama özellikle birkaçının katkısı
çok belirleyici. Onlar olmasaydı, büyük olasılıkla, ne bu öykü böyle olacaktı
ne de bu başkaldırı.(…)”
Ferit Uzun (kucağında henüz bir yaşındaki kızı, 22 Kasım 1978’de evinin önünde öldürüldü)
Necmettin Büyükkaya (22 Ocak 1984’de Diyarbakır Askeri Cezaevi’nde
işkenceyle öldürüldü.)
Musa Anter (20 Eylül 1992’de , bir gece yarısı, 76 yaşında karanlık bir
sokakta öldürüldü.
Johannes Edfeld (28 ağustos 1997’de, İsveç’in Skane bölgesinde öldü.)”(2)
Ey okur, sen!
Mehmed Uzun’u tanıyor musun, okudun mu?
------------------------------
MEHMED UZUN
1953 Siverek doğumlu. 1977 den bu yana avrupada İsveç’te yaşıyordu . Bu
sene ülkesine döndü Kürtçe, İsveççe, Türkçe yazıyor. Romanları başta
Türkçe olmak üzere pek çok dile çevriliyor. Yakalandığı mide kanseri nedeniyle
uzun süre tedavi gören Uzun, 11 Ekim 2007 günü Diyarbakır'da yaşamını
yitirdi. 13 Ekim günü Diyarbakır Ulu Camii'nde kılınan cenaze namazı
ardından, cami önündeki kalabalığa sırasıyla Yaşar Kemal, Şerafettin Elçi,
Ahmet Türk ve Osman Baydemir'in yaptığı konuşmaların ardından
Mardinkapı Mezarlığı'na defnedildi.
ESERLERİ
TU (Sen), Roman 1985
Mirina Kalekt Rind (Yaşlı Rindin Ölümü), Roman, 1987
Siya Evine (Yitik Bir Aşkın Gölgesinde), Roman, 1989
Rojek Ji Rojen Evdale Zeynike (Evdale Zeynike’nin Günlerinden Bir Gün)
roman 1991
Destpeke Edebiyata Kurdi (Kürt Edebiyatına Giriş), İnceleme, 1992
Hez ü Bedewiya Penuse (Kalemin Gücü ve Görkemi), Denemeler, 1993
Mirina Egideki (Bir Yiğidin Destanı) Destan-Ağıt, 1993
Varlden i Sverige (Tüm Dünya İsveç’te), Edebiyat Antolojisi, M.Grive ile birlikte, 1995
Antolojiya Edebiyata Kurdi (Kürt Edebiyat Antolojisi), Antoloji, iki cilt,1995
Bira Qedere (Kader Kuyusu), Roman, 1995
Nar Çiçekleri, Deneme, 1996
Ziman ü Roman (Dil ve Roman), Söyleşiler, 1997
Bir Dil Yaratmak, Söyleşiler, 1997
Dengbejlerim, Deneme, 1998
Roni Mina Evine-Tari Mira Mirine (Aşk Gibi Aydınlık-Ölüm Gibi Karanlık), Roman, 1998
Zincirlenmiş Zamanlar Zincirlenmiş Sözcükler, Deneme, 2002
Dicle’nin Sesi I, Hawara Dicleye (Dicle’nin Yakarışı), Roman, 2002
Dicle’nin Sesi II-Dicle’nin Sürgünleri, Roman,2003
ALDIĞI ÖDÜLLER
-Türkiye Yayıncılar Birliği Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülü
-Berlin Kürt Enstitüsü’nün Edebiyat Ödülü, Roman sanatına belirleyici katkılarından dolayı.
-Torgny Segerstedt Özgürlük Kalemi Ödülü, yarattığı edebiyat ve sözün özgürlüğüne ilişkin duruşundan dolayı.
-İsveç Akademisi’nin Erik Lunderberg Ödülü, İsveç kültür yaşamına sunduğu değerli katkılarından dolayı (3)
(l)Ruhun Gökkuşağı, Mehmed Uzun, İthaki Yayınları,anlatı
(2) a.g.e
(3) a.g.e
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder