29 Ocak 2023 Pazar

 

Mustafa Suphi Ve Yoldaşlarını Katli

AH MARİA! AFFET BİZİ MARİA

Sedat Kaya


    Genç ve güzel bir kadındı. Sarışın ve mavi gözlü. Odessalı bir Rus'tu. Sevgi dolu yüreği ve idealist beyniyle bir gece yarısı kendisini Karadeniz'in ortasında buldu. Kapkara bir geceydi. Katran karası bir gece. Bir teknede kocası ve kocasının 13 yoldaşıyla birlikteydi. Trabzon'dan Batum'a gidiyorlardı. Azgın dalgalar tekneyi beşik gibi sallıyordu.

                                      Mustafa Suphi ve yoldaşları


     Zifiri karanlıkta bir başka tekne önlerini kesti Gelenler karabasan gibiydi. Eşkıyaydılar. Kalabalık ve silahlıydılar. Gözünün önünde kocasını ve kocasının 13 arkadaşını bıçakladılar. Mezbahanede koyun keser gibi, kestiler.

                                   Maria, (Gülgün İşbilen tablosu)

    Sonra ayaklarına taş bağlayıp, Karadeniz'in karanlık sularına attılar. Tek canlı kalan kendisiydi. Belki de daha sonra neden ölmedim diye pişmanlık duyacak olan. Karaya indiğinde kocasını kesen adamın kapatması oldu. Aylarca dayak yedi, tecavüze uğradı. Sonra zenginlere ve çetelere satıldı.

Gece alemlerinde kentin ileri gelenlerine para karşılığı verildi.

Yıllarca tecavüz edildikten sonra beş kuruşsuz sokağa bırakıldı.

Sonunda aç, yoksul sokakta delirdi ve öldü.Bu trajedinin adı Maria idi.İsmi Türkiye Cumhuriyeti'nin istihbarat kayıtlarına "Meryem" olarak geçti.

*. *. *

Tarih 22 Kanunisani 1921 idi. Günümüz Türkçesi ile 22 Ocak 1921.Mustafa Kemal, Büyük Millet Meclisi'nde konuşuyordu.

"İşte bu serseriler, Türkiye Bolşevik Fırkası diye bir fırka teşkil etmişlerdir ve bu fırkayı teşkil edenlerin başında da Mustafa Suphi ve emsali bulunmaktadır. Bunlar kendilerine para veren, kendilerini himaye eden ve bunlara ehemmiyet atfeden Moskova'daki prensip sahiplerine yaranmak için birtakım teşebbüsatı serseriyanede bulunmuşlardır. Bu suretle memleketimize, milletimize hariçten komünizm cereyanı sokulmaya başlanmıştır."

    Aradan 6 gün geçmişti. Tarih 28 Kanunisani 1921 idi.

28 Ocak yani.95 yıl önce bugün. Türkiye Bolşevik Fırkası Başkanı gazeteci Mustafa Suphi, eşi Maria ve 13 yoldaşı Ankara'da Mustafa Kemal ile görüşmek için Bakü'den yola çıkmıştı. Erzurum'da tren istasyonunda jandarma yollarını çevirdi. Halk sanki onları bekliyormuş gibi toplanmıştı. Oysa Türkiye'ye geleceklerini Ankara'dan başka bilen yoktu.Büyük bir protesto ile karşılaştılar.

Yuhalamalar, tükürükler, tekmelerle Erzurum'a sokulmadılar.

Trabzon'a yönlendirildiler.

Trabzon o yıllarda ittihatçı örgütlenmenin kalesiydi. Çetelerin en yoğun, en güçlü olduğu yerdi.

                                                  Yahya Reis

..Ve Trabzon İskeleler Kâhyası Yahya Reis, çete örgütlenmesinin lideriydi. Yahya Kahya, Samsun'dan Trabzon'a bölgenin tek hâkimiydi. O kadar zengindi ki, Trabzon'daki iki otomobilden biri onundu. Özellikle 1915 olaylarından sonra zenginleşmişti.

Ayrıca Muhafız Kıtası Komutanı Topal Osman'ın da adamıydı.

                                                   Topal Osman

Devletle samimi, iyi ilişkiler içindeydi.

Türkiye Bolşevik Fırkası Başkanı Mustafa Suphi ve arkadaşları Trabzon'a vardığında Maçka'dan Değirmendere mevkiine yönlendirildiler. Kendilerine Ankara hükümetinin görüşmek istemediği ve bir taka ile Batum'a gönderilecekleri söylendi.

Heyet Değirmendere'ye vardığında büyük bir protesto ile karşılaştı.

Halk tıpkı Erzurum'daki gibi toplanmış, onları bekliyordu.

Üstelik sağanak altında. Yahya Kaptan, adamlarıyla birlikte Değirmendere'deydi. Protestoları yönetiyordu.

Mustafa Suphi ve arkadaşları sahile vardığında halk galeyana geldi.Heyet saatler süren tepkiler ve linç girişimlerinden sonra kendilerine ayrılan tekneye zar zor ulaştı.

Tekme tokat dayak yemişler ve üstlerinde ne var, ne yok alınmıştı.

Paraları da çalınmıştı.

28 Ocak'ı 29 Ocak'a bağlayan gece Batum'a doğru yola çıktılar.

Onlardan hemen sonra Yahya Kahya ve silahlı adamları daha iyi bir tekneyle peşlerine takıldı. Mustafa Suphi ve heyeti taşıyan tekne daha iki mil uzaklaşmadan Yahya Kahya'nın teknesi onlara yetişti.

Sonrası bir dramdı. Bir vahşet.

Nazım Hikmet şöyle anlattı sonrasını..

"Burjuva Kemal'in omuzuna binmiş /kemal kumandanın kordonuna

kumandan kahyanın cebine inmiş /kahya adamlarının donuna

uluyorlar., /Hav… hav… hak… tü../Yoldaş unutma bunu,/burjuvazi/

ne zaman aldatsa bizi /böyle haykırır: /– hav…hav…hak…tü

– gördün mü ikinci motoru? /– içinde kim var? /– arkalarından gidiyorlar./– ikinci motor birinciye yetişti /– bordoları bitişti

– motorlar sarsılıyor /– dalgalar sallıyor, sallıyor dalgalar.

– hayır /iki motorda iki sınıf çarpışıyor /- biz onlar! /– biz silahsız onlar kamalı /– tırnaklarımız /– kavga son nefese kadar/– kavga

– dişlerimiz ellerini kemiriyor /kamanın ucu giriyor /–girdi…/yoldaşlar, ey! /artık lüzum yok fazla söze: bakın göz göze

– Karadeniz /on beş kere açtı göğsünü,on beş kere örtüldü.

onbeşlerin hepsi /bir komünist gibi öldü."

Yahya Kahya ve adamları Mustafa Suphi ve 13 arkadaşını öldürmüş, Trabzon'a dönmüştü. Yanlarında Mustafa Suphi'nin eşi Maria da vardı. Yahya Kaptan, Maria'yı evine kapatıp aylarca tecavüz etti .Ardından dönemin zenginlerinden Nemlizade Ragıp Bey'e sattı Ragıp bey ölünce tekrar alıp Rizeli çetelere "hediye" etti.

Maria yıllar sonra beş kuruşsuz sokağa atıldı.. Sonunda delirdi ve açlıktan öldü.. Trabzon'da kimsesizler mezarlığına gömüldü..

*. *. *

                                        Ali Şükrü Bey

    Günler sonra Mustafa Suphi ve arkadaşlarının katliamı Ankara'yı sarstı.. Trabzon milletvekili gazeteci Ali Şükrü Bey katliamı meclise taşıdı.. Şükrü Bey Mustafa Suphiler'i öldürenin Yahya Kahya olduğu izine ulaşmıştı.. Görgü tanıkları vardı.. Mecliste sürekli sorular soruyor, iktidarı zorluyordu..Ancak tam da o günlerde Yahya Kahya faili meçhul bir cinayete kurban gitti.. Tartışmalar daha da yoğunlaşırken bu kez olayı sorgulayan milletvekili Ali Şükrü Bey Ankara'nın göbeğinde Topal Osman tarafından boğularak öldürüldü.. Muhalefet ayağa kalktı..Devlet zorunlu olarak Topal Osman'ın peşine düştü.. Sonunda Topal Osman da askerle girdiği çatışmada öldürüldü..

Böylece Mustafa Suphi ve 14 yoldaşının dosyası tamamen kapandı..Bu olay Cumhuriyet tarihimizin ilk faili meçhul cinayetiydi..

Katliamdan iki yıl sonra 1923'te tamamen üstü kapatıldı..

*. *. *

                                          Nazım Hikmet

          Nazım Hikmet şu mısralarla anlattı bu kara olayı..

Tarih /sınıfların /mücadelesidir../1921 kanunisani 28 /karadeniz/ burjuvazi /biz /on beş kasap çengelinde sallanan

on beş kesik baş/yoldaş bunların sen /İsimlerini aklında tutma

Fakat /28 kanunisaniyi unutma





Hiç yorum yok:

Yorum Gönder