19 Aralık 2020 Cumartesi

 

HEM NASIL YORGUNUM

Hasan Gürkan  ağustos 2008 Emecik


                                      Babam ve delikanlı ben

 

Çok uzak bir yerden,

duyanın şaştığı mesafeleri

sırtımda bacaklarımın bağını sarsan yükle aşmışım gibi,

çamurlara bata çıka dizlerim yara bere içindeymiş gibi,

hedef silinip gitmiş, menzil anlamını yitirmiş gibi

yorgunum.

 

kabahat ne?

doğru ne?

yanlış ne?

eksik olan ne?

kim suçlu ?

sorgulasan ne çıkar, sorgulamasan ne çıkar!

Saçların dökülüyor, farkındasın

ama dazlaklıkla arasındaki sınırın kafandaki hangi saç teli koptuğunda aşılacağı gerçeğini görmek istemiyorsun.

                                           Oğullarım Emek ve Barışla 

“kendin” sanki senden uzaklaşıyor, her geçen gün bulanıklaşıyor, yabancılaşıyor gibi

halbuki sen zaten böyleydin, şimdiki kadardın

vehimlerin hakikat karşısındaki  (sahi hakikat neydi) mağlubiyeti mi desek?

Yorgunluk ve aslına rücuyu neden yenmek yenilmek gibi basit bir iktidar yarışına hapsediyorsun.?

Hadi geç bunları anam babam,  derin(!) tahlilleri bırak.

Yarın yok.

Şimdi, bu gün değil, biliyorsun senin için epeydir uzun bir zamandır yarın yok.

Oyunda ebe sensin; duvara yüzünü dönmüş, kolların başına dolalı gözlerini yummuşsun. Bağır! “Arkam önüm sağım solum sobe!”

Kimse yok ki!

Kantar Ekrem, Boyacıların Şerif, Süha, Şeytan Yılmaz, Çolak yavuz kimse, hiç kimse yok!

Salak, aptal, geri zekâlı hıyar! Neden anlamakta direniyorsun?

Daha sayayım mı seni terk edenleri, sonrakileri, saklanıp ta kaybolanları

Akın, Talip, Erdal, Deniz, Mahir

Ne çok pusuyla, kurşunla,işkenceyle, mahpusla, kanserle,prostatla falan.

 

Yorgunum,

hem nasıl yorgunum!

Her yanlarım dayak yemiş gibi ağrıyor

Kafam kazan gibi

yarın günlerden neydi

Pazar

 

“Bu gün pazar/ bu gün beni ilk defa güneşe çıkardılar/ Ve ben ömrümde ilk defa gökyüzünün / Bu kadar benden uzak/ Bu kadar mavi / Bu kadar geniş olduğuna şaşarak,/ Kımıldamadan durdum./Sonra saygıyla toprağa oturdum,/ Dayadım sırtımı duvara,/ Bu anda ne düşmek dalgalara/Bu anda ne kavga/ ne hürriyet/ ne karım/ Toprak,güneş ve ben/ Bahtiyarım.”

 

Mutlu değil, bahtiyarım.

Yarın günlerden Pazar değil, pazartesi bile değil.

Kim bilir belki Salı yahut Çarşamba Perşembe gibi bir şey

Neden acaba yorgunum gibi bir şey

Alkolden de olabilir, şişmanlıktan da, sonra belki de yaşlılıktan

Bencillikten, kendini beğenmişlikten, huysuzluktan

bir bok biliyorum kuruntusundan yorgunum muhtemelen.

Çoğalsak, durmadan çoğalsak, çok kalabalık olsak,

nasıl yani?

kimse kimseye, benzemese yorulmaz mıydım diyorsun.

yarın günlerden ne diye sormaz,

alkollere en çok da güzelim rakılara kaçmaz mıydım mı diyorsun.

hadi ordan

her zaman bir bahane bulur yorgunlar.

her zaman derin ve gösterişli bir takdim, vitrinleme, bir yalan

kaçış

“kaçma kavga et” diye suratına bağırdıklarında yarabbi şükür diyorsun ya

hey gidi ne günlere kaldık,eskiden biz kavgaya diyorsun ya…

korkak bir yorgun belki

belki hinoğlu hin bir yorgun

Öteki öfkeden kudursun diye bir yorgun belki

“burjuvazi kavgaya davet etti bizi

davetleri kabulümüzdür”

 

Aşk derdin ya adına aşk derlerdi

Çok çeşit karmakarışık aşklı kadınların

memeleri

koltukaltları

kalçaları

en çok da ama her zaman, yeminle en çok da

apış araları

tüylü tüysüz

kuru nemli sırılsıklam ıslak dişilikleri

bu şehvet, bir kişiliktir üstadım, ikinciye maalesef yer yok

bir başkasına yani

“güzel dediğin hepimizin 0lmalı /yağmur misali”

yorgunluk mu yalnızlıktır, yalnızlık mı yorgunluk

eskiden, çok eskiden yorgunluklarımız olurdu, yoldaşlarımız

ne çok yoldaşlarımız omuzlarına omzumuzu yaslayıp

yalnızlığa meydan okuduğumuz

 

sahi olur muydu!

 

ağustos 2008 Emecik

15 Aralık 2020 Salı

 

Ayşegül Çelik Şahin’in kitabı

ÖLMEYİ BİLEN ADAM MUHSİN ERTUĞRUL

MACARCA YAYINLANDI





Ölmeyi Bilen Adam, Türkiye'nin yetiştirdiği büyük adamlardan birinin, Çağdaş Türk tiyatrosunun, sinemasının babası Muhsin Ertuğrul'un yaşamına odaklanan bir anlatı, okurken edebî tatlar alacağınız bir biyografi. Genç kuşak öykücülüğümüzün önemli isimlerinden Ayşegül Çelik, çok sevdiği, eğitimini aldığı tiyatroya ve Türk tiyatrosunun kurucusuna vefa borcunu, on yılı aşkın bir süre üzerinde çalıştığı bu kapsamlı araştırmayla ödüyor. 



    Ayşegül Çelik

1900'lerin başında İstanbul kahvehanelerinde meddahlar, hayalbazlar; derme çatma sahnelerde ateş yutanlar, curcunabazlar, zorbazlar vardı. Direklerarası'nda Madam Eftelya, Şamran Hanım, komik-i şehir Naşit sahne alıyor, Mınakyan'ın tiyatrosu dolup dolup boşalıyordu. İstanbul'un bir kazan gibi kaynadığı, büyük değişimlere, altüst oluşlara hazırlandığı yıllardı.

Çocukluğundan itibaren kendini tiyatronun büyülü dünyasında bulan Muhsin Ertuğrul, bu sanatın toplum için kurtarıcı olduğuna inandı. Ömrü boyunca türlü önyargılarla savaşan Muhsin Ertuğrul, ilk Hamlet'i sahnelemekle, tiyatro okulları kurmakla, Türk tiyatrosunu dramaturgi kavramıyla tanıştırmakla kalmadı, Müslüman kadınların perdede, sahnede görünmesine de önayak oldu. Tiyatroyu Anadolu'nun en ücra köşelerine taşıyan bir sanat militanıydı o. Biz de Hıfzı Veldet Velidedeoğlu'nun, Muhsin Ertuğrul'un ardından söylediklerine katılıyoruz: "Geleneklerden sıyrılıp onu yatırarak değil, ayakları üzerine dikerek toprağa vermek gerekirdi."

 

AYŞEGÜL ÇELİK KİMDİR



1968’de Ankara’da doğdu. HÜ İktisadi ve İdari Programlar ile AÜ DTCF, Tiyatro bölümlerini bitirdi. HÜ Sosyal Antropoloji Bölümü’nde yüksek lisans programına katıldı. Varlık, Milliyet Sanat, Hürriyet Gösteri, kitap-lık, Doxa, Bütün Dünya, Akşam-lık, Kent ve Gençlik, Bireşim, “ağır ol bay düzyazı”, Dünden Bugünden Edebiyat gibi dergilerde öykü, şiir ve makaleleri, Cumhuriyet, Hürriyet, Milliyet, Star, Radikal, Yeni Şafak, Sabah gibi gazetelerde röportajları yayımlandı. Televizyon, sinema ve sahne için drama yazarlığı yanı sıra televizyon için çocuk programı yazarlığı yaptı. Radyo oyunları TRT tarafından ödüllendirildi. Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Kaynanam Nasıl Kudurdu? romanından yaptığı oyun uyarlaması Devlet Tiyatroları ve Bursa Şehir Tiyatroları tarafından sahnelendi. Librettosunu yazdığı Arda Boyları, Devlet Opera ve Balesi Modern Dans Topluluğu tarafından sahnelendi. Kadın Öykülerinde Ankara, Kadın Öykülerinde Doğu, Belki Varmış Belki Yokmuş, Bir Dersim Hikâyesi, Şehir ve İnsan, Kar İzleri Örttü adlı çok yazarlı kitaplara öyküleriyle katıldı. Şehper, Dehlizdeki Kuş adlı öykü kitabıyla Notre Dame de Sion Edebiyat Ödülleri’nde mansiyon, Kâğıt Gemiler adlı öykü kitabıyla 2010 Yunus Nadi Öykü Ödülü’nü aldı. Sensizankaradadenizdüşleri (1997) adlı şiir, Korku ve Arkadaşı (2005) adlı öykü kitapları var. Halen Ankara Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’nda Dünya Edebiyatı ve Uygarlık Tarihi dersleri veriyor.

Yıllardır Muğla Datça'da yaşıyor.

7 Aralık 2020 Pazartesi

KASAP MİSAK’IN

KASAP MİSAK’A SERZENİŞİ

Oşin Çilinger

( Bu ağıt 1909 Adana katliamı sırasında Misak adlı Ermeni bir kasabın  asılarak öldürülüşünü dile getirmektedir .Kasap Misak hayali değil gerçek bir kişidir . Tıpkı Kazancı Bedih’te olduğu gibi.   Kasap Misak, Karamanlı müzisyen Theodoros Demircioğlu tarafından 1960 öncesi plağa okunan, yerel lehçe özellikleri gösteren bir ağıttır.Söz konusu kayıt,Yunanlı halk sanatçısı Stelios Kazançakis’in seslendirdiği Türkçe eserlerden oluşan ve Türkiye’de 2008 yılında Anadolu Şarkıları adıyla yayınlanan albümde de yer almaktadır.)

(…)

 Son yıllarda dinlediğim en etkili ezgi, en etkili ses ve en etkili yorum,  Karamanlı müzisyen Theodoros Demircioğlu’nun seslendirdiği Kasap Misak Ağıtı’dır.* Ağıtta Türkçe’nin kırık kullanılması kulağı tırmalamıyor, tam tersine ezgiye alabildiğine lirizm katıyor. Bu etkinin doğmasında sanatçının duygulu yorumunun yanı sıra takma dişli oluşu da önemli

(…)

 Kasap Misak Ağıtı, daha ilk mısralarında biri bizden – Adana Ağıtı- diğeri de Fransa‘dan - Asılmışların Baladı- olmak üzere iki etkili ağıtı çağrıştırıyor.

Adana Ağıtı, katliama uğramış bir halk için yakılan ağıttır. Kasap Misak Ağıtı ise aynı katliamdan yakılan bireye dair bir ağıttır. Ezgileri bakımından bir kıyaslamaya gidilmesi zordur. İlkinin ezgisinde evrensellik, ikincisinde ise yerellik hakimdir. Nitekim Kasap Misak segâh makamındadır.

(…)

Güfte, Kasap Misak’ın ağzıyla yazıldığından mısralara sinen duygu, yoğun serzeniştir. Kasap Misak güfte boyunca her mısrada kendini sorgulamakta,  adeta kendi ölümüyle yüzleşmektedir. Özellikle üçüncü ve son kıtada yinelenen mısralarında bu sitem doruğa çıkmakta, Kasap Misak idam edilişini kendine bir türlü yedirememektedir: “Bu ne haldır, Kasap Misak? / Bu haline can dayanır mı? / Goyun  gibi asıldın sen / Seni gören inanır mı?”

(…)

Kasap Misak Ağıtı, Orta Çağ’ın ünlü lirik şairi François Villon’un her dönem sevilmiş şiirini Asılmışların Baladı’nı çağrıştırıyor.

 (…)

İnsanın ölüm karşısındaki duruşu, ölümü sorgulayışı, önünde sonunda onu serzenişe götürür; yaşama sitem eder, olup bitenleri kadere bağlar. Misak, etnik ve/veya dinsel bir çatışmanın, Villon ise yoksulluğun kurbanı olur, yaşamları darağacında noktalanır. Villon, Tanrı’ya, Misak ise kara bahtına sitemkârdır.

 

Gerek Kasap Misak Ağıtı, gerekse Asılmışların Baladı, görsellikleri  açısından da güçlü şiirlerdir.Sözcüklerle yaratılan şiirsel görüntülerin estetiğine Misak’tan bir örnek:

 “Beyaz entari geydirdiler / Gece vakti rüya gibi” Asılmışların Baladı’ndan bir örnek: “Yağmur sularında yıkandık yunduk” Misak’tan başka bir örnek: “Golum bağlı, durdurdular / Aman Allah, gurban gibi”

Bu yazıma başlık seçerken hiç zorlanmadım: Kasap Misak’ın Kasap Misak’a Serzenişi!

   Kasap Misak, Karamanlı müzisyen Theodoros Demircioğlu tarafından 1960 öncesi plağa okunan, yerel lehçe özellikleri gösteren bir ağıttır.Söz konusu kayıt,Yunanlı halk sanatçısı Stelios Kazançakis’in seslendirdiği Türkçe eserlerden oluşan ve Türkiye’de 2008 yılında Anadolu Şarkıları adıyla yayınlanan albümde de yer almaktadır.

*Kasap Misak Ağıtı’nı dinlemek için tıklayın:        

   http://www.youtube.com/watch?v=15xXFjAbEKo

*Sermuharrir Hasan Gürkan tarafından kısaltılmıştır.

 

 

 

 

 

 

 

4 Aralık 2020 Cuma

Demokratik Öğretmen Hareketinde

ÖRGÜTLÜ MÜCADELEMİZ

Hasan Gürkan



 

TÖDMF (Türkiye Öğretmen Dernekleri Milli Federasyonu),TÖS (Türkiye Öğretmenler Sendikası), TÖB-DER (Tüm Öğretmenler Birliği Derneği)

Öğretmenlerin mesleki haklarını elde etmek için mücadele ettikleri bu örgütlerin hepsinde militan ve yönetici olarak çalıştım.Devlet ve Milli Eğitim Bakanlığı bizlerin hak mücdelesine her zaman şiddetle karşı çıktı.Açığa alınma, meslekten atılma,sürgün vakay-ı adiden uygulamalardı.


 

Fakir Baykurt hocamızın liderliğinde TÖS’de,1969 yılında Grev hakkı için Türkiye çapında başarılı bir öğretmen boykotu gerçekleştirdik.Pekçok arkadaşımız gibi ben de açığa alındım.

1971 darbesi TÖS’ü kapattı.Mallarına elkoydu.Yöneticilerini hapse attı.

Daha sonra TÖB-DER’i kurduk.Bakanlık örgütümüze Türkiye ismini yasakladı.Onun için ‘Tüm’ kelimesini kullanmak zorunda kaldık.

TÖS’ün mücadele geleneğini ülkenin dört bir yanındaki baskılara rağmen başarıyla sürdürdük.1980 faşist darbesi ülkedeki bütün ilericilerin,demokratların,devrimcilerin üstüne kanlı bir kabus olarak çullandı.TÖB-DER merkez ve şube yöneticisi veya üyesi pek çok arkadaşımız cunta zındanlarına hapsedildi,işkenceden geçirildi.

Biliyorsunuz, TÖB-DER’de değişik sol fraksiyonlardan arkadaşlarımız vardı.İlhan Alkan arkadaşımızın emekleriyle farkı fraksiyondan arkadaşlar Mamak zındanında ortak, güzel bir savunma hazırladılar.

Burada zındanda,işkencede,savunmada temel haklarımızı boyun eğmeden savunan bu arkadaşlarımızı saygı ve sevgiyle yadediyorum.

1980 faşist darbesi beni de aradığı için ben 1984 yılına kadar, çok zor koşullarda, kaçak yaşadım.Sonra yurtdışına çıkarak Danimarka’da siyasi göçmen oldum.

Avrupa’nın değişik ülkelerinde benim gibi siyasi

göçmen olan arkadaşlarla Türkiye Öğretmen Hareketiyle dayanışma örgütledik.

Bu arada ülkede Abece dergisi çıkmaya başladı, EĞİT – DER kuruldu.EĞİT-DER, TÖS ve TÖB-DER geleneğinin devamıdır.

Temel talebimiz SENDİKA ve GREV HAKKI’nı  aramaya devam ediyoruz.Ama öğretmenlerin bunca tecrübeden sonra neden hala tek çatı yerine üç ayrı örgütte toplandıkları sorusu benim nezdimde cevapsız.