17 Kasım 2023 Cuma

 

EYLÜLDÜ - BİLİYORUM

SANA GİDEN YOLLAR

KAPALI

Cemal Süreya


EYLÜLDÜ


Dalından kopan yaprakların
Sararan yanlarına yazdım adını
Sahte bir gülüşten ibarettin oysa.
Ve hiç bilmedin ellerimin soğuğunu.

Eylüldü.
Di’li geçmiş bir zamandı yaşadığımız
Adımlarımızın kısalığı bundandı
Bundandı gözlerimin durgunluğu.
Sarı sıcak cümlelerde sözün kadar yalan,
Ellerin kadar ıssız,
Sen kadar zamansız molalar veriyordum
Ve çocuksu bir bencillikti hüznümüz.

Eylüldü.
İzlerini çizdiği zaman ansızın gidişin,
Şimdi yoktu bi anlamı suskunluğun.
Çırılçıplak kalakaldım sessizliğinin orta yerinde.
Sonra sesime yankı vermeyen uçurumlar kıyısında yürüdüm bir zaman
En çok sesini aradım.
Gözlerinse asılı bıraktığın yerdeydiler hâlâ.
Gözlerini sildi zaman..

Dedim ya… Eylüldü.
Savruluşu bundandı kimsesizliğimizin

BİLİYORUM SANA GİDEN...

Biliyorum sana giden yollar kapalı
Üstelik sen de hiçbir zaman sevmedin beni

Ne kadar yakından ve arada uçurum;
İnsanlar, evler, aramızda duvarlar gibi

Uyandım uyandım, hep seni düşündüm
Yalnız seni, yalnız senin gözlerini

Sen Bayan Nihayet, sen ölümüm kalımım
Ben artık adam olmam bu derde düşeli

Şimdilerde bir köpek gibi koşuyorum ordan oraya
yoksa gururlu bir kişiyim aslında, inan ki

Anımsamıyorum yarı dolu bir bardaktan su içtiğimi
Ve içim götürmez kenarından kesilmiş ekmeği

Kaç kez sana uzaktan baktım 5.45 vapurunda;
Hangi şarkıyı duysam, bizimçin söylenmiş sanki

Tek yanlı aşk kişiyi nasıl aptallaştırıyor
Nasıl unutmuşum senin bir başkasını sevdiğini

Çocukça ve seni üzen girişimlerim oldu;
Bağışla bir daha tekrarlanmaz hiçbiri





16 Kasım 2023 Perşembe

 

ELDE VAR HÜZÜN -

NE KADINLAR SEVDİM

ZATEN YOKTULAR

Attila İlhan


 ELDE VAR HÜZÜN

söyleşirdik
evvelce biz bu tenhalarda
               ziyade gülüşürdük
pır pır yaldızlanırdı kanatları kahkaha kuşlarının
ne meseller söylerdi mercan köz nargileler
        zamanlar değişti
               ayrılık girdi araya
                       hicrana düştük bugün
ah nerde gençliğimiz
sahilde savruluşları başıboş dalgaların
yeri göğü çınlatan tumturaklı gazeller
                                        
elde var hüzün

o şehrâyin fakat çıkar mı akıldan
çarkıfeleklerin renk renk geceye dağılması
sırılsıklam âşık incesaz
        kadehlerin mehtaba kaldırılması
                adeta düğün
hayat zamanda iz bırakmaz
bir boşluğa düşersin bir boşluktan
birikip yeniden sıçramak için elde var hüzün



   NE KADINLAR SEVDİM
  ZATEN YOKTULAR 
  

 Ne kadınlar sevdim zaten yoktular 
Yağmur giyerlerdi sonbaharla bir. 
Azıcık okşasam sanki çocuktular, 
Bıraksam korkudan gözleri sislenir. 
Ne kadınlar sevdim zaten yoktular 
Böyle bir sevmek görülmemiştir. 
Hayır, sanmayın ki beni unuttular. 
Hala ara sıra mektupları gelir. 
Gerçek değildiler, birer umuttular 
Eski bir şarki, belki bir şiir 
Ne kadınlar sevdim zaten yoktular. 
Yalnızlıklarımda elimden tuttular 
Uzak fısıltıları içimi ürpertir. 
Sanki gökyüzünde birer buluttular, 
Nereye kayboldular simdi kim bilir. 
Ne kadınlar sevdim zaten yoktular
Böyle bir sevmek görülmemiştir




14 Kasım 2023 Salı

 'ALİ DÜKKANI'

Haydar Ergülen’in, Cemal Süreya’nın ölümünden bir ay sonra Cemal abisinin anısına yazmış olduğu şiirdir .

Şiirde: Behçet Necvatigil, Turgut uyar,Edip Cansever,Oktay Rifat, Cemal Süreya var

                                  Haydar Ergülen


                            Cemal  Süreya

Yan yana dükkânları vardı.
Behçet Necatigil ‘Tuhafiye’ satardı,
‘Gizli Eserler Ansiklopedisi’ni yazardı.
Turgut Uyar ‘Tütüncü’ydü,
en güzel tütünlerini uzun şiir yapraklarında saklardı.

                                  Turgut Uyar

Edip Cansever’in dükkânının üstünde ‘Otel’ yazardı,
bütün odalarında kendisi yatardı.
Oktay Rifat ‘Ders Kitapları’ satardı,

                                       Oktay Rifat

hiçbir öğrenci okumadı ve hepsi coğrafyadan kaldı.
Cemal Süreya dükkânında resim yapardı,
Cemali, Ali’ye benzer.
Şimdi bütün dükkânlar kapandı,
hayat giderek boşalıyor,
Türkçe uzun zaman boş kalacak.
Hepsinden sonra ve artık Cemal Süreya’dan sonra Türkçe,
kim bilir bir daha ne zaman ‘sıcak’ olacak?…

                                         Behçet Necatigil


Yağmura erken davranan beş adam, beş militan, beş şair.
Çünkü şemsiyesiz çıkmak için yarışırlardı.
Birinin şemsiyesi suyun üstündeki nilüferleri koruyor,
birinin şemsiyesi ‘Konyalı bir çocuk gibi’ kırılmış,
birinin şemsiyesi ‘Ruhi Bey’de unutulmuş,
birinin şemsiyesine paçalı bir güvercin konmuş (adı: ‘avunulmaz’),
birinin şemsiyesinin üstü yağmurdan geçilmiyor,
altında bir gurbet, garba gidiyor,
‘Sen nereye gidiyorsun
Rumelili Kalın Abdal?’

                                      Edip Cansever

Şimdi bütün yağmurcular gitti,
kim yağmur yağdıracak Türkçe’ye?
Bütün trenler gecikmeli,
makasçılar işi yavaşlatıyor.
‘Bey’ler gelecek:
Behçet Bey Beşiktaş Pazarı’ndan kuşkonmaz almış, filesi dolu.
Turgut Bey elinde ‘sümbülteber’, ‘Yalnız At’ıyla kırlardan şimdi gelir.
Edip Bey bütün mektuplarını dağıtmış,
çantasında kalan son mektubu kendisine yazmış:
‘Sahi, ben seni uzun bir yolda yürürken gördüm müydü hiç?’
Oktay Bey Mısır seferinden dönüyor, tek ganimeti bir kadeh:
‘Doldur kadehimi Hasancan’.
Cemal Bey parklardan, bahçelerden, köprülerden geçecek
ve Toros Ekspresi’ne yetişecek.
‘Bey’ler gidiyor, makasçılar yolları açtı,
yerler numaralı ve artık trene Türkçe bir ad bulmak gerekmiyor,
çünkü tren, Türkçe’nin en uzun kelimesi.
Ve Ergin Bey, ‘Yavrum Ergin’ geç kalmış gibi trene uçakla yetişiyor.
‘Yedi Güzel Adam’ın Cahit’i, zarif bir jestle treni durduruyor.
Nilgün Hanım, pelerinini bir balkonda bırakıp ‘Bey’leri selamlıyor:
Tren kraliçesi seçilecek.…

Trenin durduduğu son istasyonun adı: Ali Dükkânı.
‘Turna derler bir kuş’un avazıyla yolcusunu aldı ve kalktı,
‘Sirk Söylentileri’ni geride bıraktı,
belki de varacağı yer bir lunaparktır,
belki de yazdıkça şiirini özleyenlerin ülkesidir lunapark.
Ben biliyorum, ‘Küçük Doğulu Kelebek’ geliyor
ve çocukları lunaparka götürüyor,
çocuklar orada birikiyor,
biz burada azalıyoruz.
Yan yana dükkânların önünden geçiyoruz,
kimseye devredilemez dükkânların önünden geçiyor
ve yağmur yağmasın istiyoruz,
çünkü, ‘kapanmaz yağmurun açtığı yaralar çocuklarda.’ (İsmet Özel)
Şiirin ‘Ehlibeyt’i (‘Güzel Dostlar’ı), hırkasını bir dervişe bırakıp
semah gibi döne döne gelen yağmurun elinden tutuyor.
‘Turnalar havanın yüzünde semah dönmekte,
ben dilimdeki pasın nöbetine;
şimdi sırlar cemînde unutun beni.’

“Keşke yalnız bunun için sevseydim seni.”


13 Kasım 2023 Pazartesi

 

KÜRTÇE ŞİİRLER

ARJEN ARİ

GAZİN

çavên min bide, generalê min,

tu çavên min bide ji kerema xwe.

te du çav hene generalê min;

min ew winda kirin û du destên xwe.

Ez Memedê te me, generalê min;

te ez şandim şer û te negot min

şerê ku tu diçiyê çavan jî dixwe!


ŞİKAYET

gözlerimi ver generalim,

gözlerimi ver lütfen.

senin iki gözün var generalim,

onları kaybettim, iki ayağımı da.

senin Memedinim generalim;

savaşa gönderirken bana

gittiğin savaş gözleri de yer demedin!


Zarokek bûm ez jî
Wekî her zarokî, fêkiyê rojekê
Wekî her kesî ji dara dêya xwe

Ketim erdê ez jî
Çawakî her fêkî bikeve ji darê
Her stêr çawakî birije erdê…

Bozkırın Tüm Çocukları

(...)

Çocuk oldum bende

Her çocuk gibi,aydınlığın meyvesi

Herkes gibi annemin fidanı oldum

 

12 Kasım 2023 Pazar

 

ADİLOŞ BEBE

Ahmet Arif

Doğdun,
Üç gün aç tuttuk
Üç gün meme vermedik sana
Adiloş Bebem,
Hasta düşmeyesin diye,
Töremiz böyle diye,
Saldır şimdi memeye,
Saldır da büyü…

Bunlar,
Engerekler ve çıyanlardır,
Bunlar,
Aşımıza, ekmeğimize
Göz koyanlardır,
Tanı bunları,
Tanı da büyü…

Bu, namustur
Künyemize kazınmış,
Bu da sabır,Ağulardan süzülmüş.
Sarıl bunlara
Sarıl da büyü…

AHMED ARİF




10 Kasım 2023 Cuma

 

BARIŞ PİRHASAN


 FUZULİ'NİN BEYTİNE GEÇİRME

"Öyle zaif kıl tenimi firkatinde kim
vaslına mümkün ola yetirmek saba beni"

O yokken öyle zayıf kıl ki tenimi
Sabah kapımı çalanlar bulamasınlar beni
Desinler: "Sırlara karışmış adam, hayret!
Düne kadar verdiği akıllar hani?
Nerde alaycı yüzü, o fırından yepyeni
Çıkmış simitler gibi çıtır çıtır cümleler,
İncelikli yorumlar, imalı tebessümler
Hazır cevaplar kalmış Pirhasan'dan geriye
Kutusu açılmasın, ruh görülmesin diye
Defterler doldurmuş, sanal bellekler
Gözbağları, ilm-i simya, uyduruk kerametler
Kaçmış işte sonunda, sefih, günahkar, kirli!.."
Ne bilsinler bad-ı saba çoktan uçurdu
O da değil farkında, yüzünde esiyor beni

  MOBY DICK

    hale'ye

belki büyürüm günün birinde
derim kalınlaşır korur içimi
sıcak denizlerden buzlu sulara
yıllarca bir üzgün balina

belki beni bir avlayan çıkar
ahab zıpkınıyla kanatır beni
binlerce mekik ve iplik sırtımda
diplere kaçırırım katılımı

ta derinlerde o nefretiyle
ben kılıfımla baş başa
ne güzel ölüler ağır ağır
iş bitip gemi batınca

köpüren dalgalar sessiz derinler
ölü gemiciler hepsi düş
pekod'un peşinde kıyıya vurdum
kimseler beyaz demesin bana




3 Kasım 2023 Cuma




HOŞÇA KAL KIZIL


BAYRAĞIMIZ BİZİM


Yevgeni Yevtuşenko

Danca’dan çev. Hasan Gürkan


Hoşçakal, Kızıl Bayrağımız bizim.

Sen kardeşimiz ve düşmanımızdın.

Askerin yoldaşıydın siperde,

Sen esir Avrupa'nın biricik umudu

Ama kızıl bir perde olup Gulag’ı gizledin ardında

Donmuş ölülerle doldurulmuş Gulag’ı.

Bunu neden yaptın

Kızıl Bayrağımız bizim?

 

Hoşça kal Kızıl Bayrağımız bizim.

Uzan.

Dinlen şimdi.

Unutmuyoruz,

Senin kızıl ve tatlı mırıltılarının

Işığına kanan milyonları.

Unutmuyoruz,

Koyun gibi salhanelere sürdüğün kurbanları.

Ama unutmuyoruz bir de,

 senin de kandırıldığın yalanları.

 

Hoşça kal Kızıl Bayrağımız bizim.

Söyle,

Sadece romantik bir bez parçası mıydın?

 Ruhumuzdan kanımızla söküp atacağız seni.

 Kızarmış gözlerimizde yaşlarımızı

  tutamamamız bu yüzden.

Çünkü öyle vahşisin ki,

altın renkli sırmaların

gözbebeklerimizi kamçılıyor.

 

Hoşçakal, Kızıl Bayrağımız bizim.

Özgürlüğe doğru ilk adımımız,

ilk adımımız senin yaralı ipek tenine

ve kendi üzerimize doğru aptalca attığımız.

İlk adımımız kıskançlık ve kinle yarılmış üzerimize…

Hey, halkın bayrağı!

Çiğneme bir kere daha çamurları

Çiğneme bir kere daha kırılmış camları

Doktor Jivago’dan.

 

Hoşçakal Kızıl Bayrağımız bizim.

Esir düştün,

kaldır yumruğunu havaya,

alçaklar bir kere daha şanını

kullanmak istiyor.

İçsavaşın üzerinde dalgalanıp

durasın istiyor.

Yahut,

çaresiz halk kuyruklarda

bir umudun peşinde

bekleyip dursun istiyor.

 

Hoşçakal Kızıl Bayrağımız bizim.

Sel gibi rüyalarımıza akıyorsun.

Sen şimdi sadece kırmızı, ince bir çizgisin

üç rusrengimizde bizim.

Kimbilir,

beyazlığın masum ellerinde

masum ellerinde mavinin

kandan arınır kızıllığın.

 

Hoşçakal,Kızıl Bayrağımız bizim.

İhtiyatlı ol, bizim üçrengimiz.

Nöbete dur,

“Büyük Ülke” peşinde koşan

bayrak düşmanı köpeksoyları

seni ellerine dolamasın diye.

Senin de boynuna ölüm fermanı asarlar mı

kızıl kardeşin gibi?

Seni de vururlar mı

bizim kendi kurşunlarımızla?

Senin ipek tenini de oyarlar mı

Kurşungüveler?

 

Hoşça kal Kızıl Bayrağımız bizim.

Çocuk saflığımızla

harpçilik oynadığımız kızıl ve beyaz orduyla.

Artık varolmayan bir ülkede doğduk biz.

Ama biz,o Atlantis’te yaşayan canlılardık,

sevildik.

Sen kızıl bayrağımız bizim.

Karaborsa esnafının seni pahalı dövizlere

 seni dolarlara

seni franklara,

seni yenlere sattığı

bir bit pazarında

çamurlar içinde yatıyorsun.

Ben değildim Çar’ın Kışlık Saray’ını zapteden.

Ben değildim Reichhstag’ı basan.

Ben değildim “gominik” diye ti’ye alınan

Ama ben,

Kızıl Bayrağı okşuyorum

ve ağlıyorum.

 

Danca’dan çeviren: Hasan Gürkan